Γράφει: Σάββας Γ. Καζάνας, Ωτορινολαρυγγολόγος

Τι είναι ίλιγγος;

Οι προσβολές του ιλίγγου είναι κάτι από το οποίο υποφέρουν πολλοί άνθρωποι, ιδιαίτερα όσο μεγαλώνουν. Ως ίλιγγος περιγράφεται η ψευδής αίσθηση κινήσεως ενώ το κεφάλι και το σώμα μας παραμένουν ακίνητα. Μπορεί να νομίζει κάποιος ότι πέφτει ή παραπατά ή τρικλίζει ή περπατά «πάνω σε σύννεφο» ή πιο συχνά ότι ο ίδιος ή το δωμάτιο που βρίσκεται στριφογυρίζουν. Η κατάσταση αυτή είναι δυνατόν να συνοδεύεται από ναυτία ή και εμέτους.

Ο ίλιγγος παρά το ότι είναι σύμπτωμα ιδιαίτερα ενοχλητικό, τις περισσότερες φορές δεν είναι επικίνδυνο και με την κατάλληλη θεραπεία αλλά και με λίγη υπομονή μπορεί να αντιμετωπιστεί με επιτυχία από το γιατρό σας ο όποίος για να σιγουρευτεί ότι δεν κρύβεται τίποτα πιο σοβαρό, μπορεί να σας ζητήσει να κάνετε κάποιες εξετάσεις.

Τι προκαλεί τον ίλιγγο;

Στο εσωτερικό του αυτιού μας υπάρχει μικρός χώρος που είναι γεμάτος με υγρό (ο λαβύρινθος). Περιέχει ευαίσθητο μηχανισμό ο οποίος μας βοηθά να καταλαβαίνουμε τις κινήσεις του κεφαλιού και του σώματος μας. Τα μηνύματα από το λαβύρινθο μεταφέρονται στον εγκέφαλο ο οποίος μας πληροφορεί αν και πώς κινούμαστε, ακόμα και όταν έχουμε τα μάτια κλειστά.
Μία από τις συνηθισμένες αιτίες του ιλίγγου είναι να μην λειτουργεί αποτελεσματικά αυτός ο μηχανισμός με συνέπεια, παρά το ότι το κεφάλι μας είναι ακίνητο, ο εγκέφαλος νομίζει ότι κινούμαστε. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τα μηνύματα που δίνουν τα μάτια και το υπόλοιπο σώμα μας. Τελικά, το μπέρδεμα αυτό έχει ως αποτέλεσμα την δυσάρεστη κατάσταση του ιλίγγου.
Άλλη αιτία του ιλίγγου μπορεί να είναι η ανεπαρκής αιμάτωση του λαβυρίνθου. Αυτό μπορεί να συμβεί σε πολλές καταστάσεις όπως στην αρτηριοσκλήρυνση, το σπασμό των αγγείων του λαβυρίνθου, σε προβλήματα του αυχένα (αυτό που συχνά αναφέρεται ως άλατα), κ.α.
Ο ίλιγγος μπορεί επίσης να οφείλεται σε ιώσεις ή φλεγμονές του λαβυρίνθου. Πολύ πιο σπάνια σε όγκους ή άλλες παθήσεις του εγκεφάλου. Γι αυτό η εξέταση από τον ειδικό είναι απαραίτητη, ώστε να αποκλείσει αυτή τη μικρή έστω πιθανότητα.

Τι πρέπει να κάνω;

Υπάρχουν ορισμένα πράγματα που μπορείτε να κάνετε ώστε να αποφεύγετε τις προσβολές του ιλίγγου ή τουλάχιστον να τις κάνετε λιγότερο συχνές και σοβαρές.

Αν υποφέρετε από ίλιγγους θα πρέπει να:

1. Σταματήσετε να καπνίζετε,
2. Μην πίνετε αλκοόλ,
3. Ελαττώστε το αλάτι,
4. Μην τρώτε αλόγιστα,
5.  Μην κουράζεστε υπερβολικά,
6. Το άγχος επιδεινώνει τον ίλιγγο,
7. Μην κάνετε απότομες κινήσεις του κεφαλιού,
8. Μην σηκώνεστε απότομα από το κρεβάτι.

Τα φάρμακα που θα ξεκινήσετε να παίρνετε έχουν ως κύριο σκοπό να θεραπεύσουν την αιτία. Μην απογοητεύεστε λοιπόν αν δεν αρχίσετε να έχετε κάποια βελτίωση από την πρώτη στιγμή. Πρέπει να περάσει κάποιος χρόνος για να αρχίσουν να δρουν.

Τέλος υπάρχουν ορισμένες ασκήσεις που βοηθούν όσους υποφέρουν από ίλιγγο να αναπτύξουν ένα είδος ανοχής και αντοχής σε αυτόν. Οι ασκήσεις αυτές πρέπει να αρχίζουν όσο το δυνατόν πιο σύντομα, ακόμα και όσο είσαστε ακόμα στο κρεβάτι. Γίνονται τρεις τουλάχιστον φορές την ημέρα και δεν πρέπει να διαρκούν περισσότερο από 5 λεπτά όλες μαζί. Πρέπει να εκτελούνται κατά ομάδες (Α ή Β ή Γ ή Δ), ανάλογα με τη φάση της ανάρρωσης σας.

Ασκήσεις αντιρροπήσεως του ιλίγγου

Α. Αρχικά στο κρεβάτι

1. Κινήσεις των ματιών

Αρχικά αργά και αργότερα γρήγορα:

α) Προς τα επάνω και μετά προς τα κάτω,
β) Από τη μία πλευρά στην άλλη,
γ) Προσηλώστε το βλέμμα στο δάκτυλο που πλησιάζει το πρόσωπο από το 1 μέτρο.

2. Κινήσεις του κεφαλιού

Αρχικά αργά και αργότερα γρήγορα.

Αρχικά με ανοικτά τα μάτια, μετά με κλειστά:

α) Κάμψη προς τα εμπρός και μετά έκταση προς τα πίσω,
β) Στροφή από τη μία πλευρά στην άλλη.

Β. Καθισμένος/η

1. Επαναλάβατε τις κινήσεις που κάνατε στο κρεβάτι,
2. Περιστροφικές κινήσεις όλου του κορμού,
3. Σκύψτε προς τα εμπρός ώστε να ακουμπήσετε τα δάκτυλα των ποδιών σας.

Γ. Όρθιος/α

1. Επαναλάβατε τις ασκήσεις που κάνατε στο κρεβάτι.
2. Εκτελείτε περιστροφικές κινήσεις όλου του κορμού,
3. Ξαπλώστε και σηκωθείτε με ανοικτά και μετά με κλειστά τα μάτια,
4. Ρίξτε μια μπάλα από το ένα χέρι στο άλλο έχοντας τα χέρια στο ύψος των ματιών και παρακολουθήστε την με τα μάτια.
5. Κάντε το ίδιο με τη μπάλα αλλά αυτή τη φορά έχοντας τα χέρια στο ύψος των γονάτων.

Δ. Να κινήστε:

1. Κατά μήκος του δωματίου αρχικά με ανοικτά και μετά με κλειστά τα μάτια.
2. Πάνω και κάτω σκαλοπάτια,
3. Γύρω από ένα άτομο ανταλλάσσοντας μια μπάλα,
4. Παίζετε οποιοδήποτε παιχνίδι που σας αναγκάζει να κάνετε διάφορες κινήσεις. Αυτή είναι η καλύτερη άσκηση και προφύλαξη από τυχόν υποτροπές του ιλίγγου.

(Οι τελευταίες ασκήσεις γίνονται όταν είστε πια τελείως καλά).