Κόπωση επινεφριδίων: Αίτια, συμπτώματα, διάγνωση και θεραπεία

Υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες να πάσχετε τώρα ή στο μέλλον από κόπωση επινεφριδίων. Πολλοί υποστηρικτές αυτής της πάθησης εκτιμούν ότι σχεδόν κάθε άτομο εμφανίζει κόπωση επινεφριδίων, επίσης γνωστή ως hypoadrenia, σε κάποιο βαθμό κατά την διάρκεια μιας ιδιαίτερα αγχωτικής περιόδου της ζωής του.

Σύμφωνα με τον James Wilson (Συγγραφέας του βιβλίου «Κόπωση επινεφριδίων: Το σύνδρομο του στρες στο 21ο αιώνα»), το χρόνιο στρες και ο τρόπος ζωής, επηρεάζουν την ικανότητα του οργανισμού να αναρρώσει από σωματικό, ψυχικό ή συναισθηματικό άγχος.

Λόγω της τεράστιας επιρροής των επινεφριδίων στον οργανισμό, τα συμπτώματα της κόπωσης μιμούνται πολλές διαταραχές και δεν είναι εύκολο να αναγνωριστούν.

Οι περισσότερες πηγές συμφωνούν ότι τα συμπτώματα της κόπωσης επινεφριδίων περιλαμβάνουν υπερβολική κόπωση, ομίχλη εγκεφάλου, αύξηση βάρους, αντίσταση στην ινσουλίνη κ.α

Το γεγονός ότι αισθάνεστε κουρασμένοι δεν αποτελεί απαραίτητα ένδειξη κόπωσης επινεφριδίων και οι εξετάσεις δεν είναι πάντα ξεκάθαρες. Υπάρχει όμως απόδειξη ότι τα υψηλά επίπεδα κορτιζόλης που ανιχνεύονται στο σάλιο συνδέονται με μειωμένη ανοσολογική λειτουργία, αυξημένη αρτηριακή πίεση αυξημένο καρδιακό ρυθμό και καθυστερημένη ανάπτυξη στα παιδιά.

Αυτά τα συμπτώματα καθώς και άλλα, μπορεί να είναι ενδεικτικά για μερικές άλλες διαταραχές και συχνά παραβλέπονται από τους γιατρούς. Όλο και περισσότερα άτομα όμως, αρχίζουν να συνειδητοποιούν ότι ο συνδυασμός αυτών των συμπτωμάτων, θα μπορούσε να αποτελεί ένδειξη για την ύπαρξη της κόπωσης επινεφριδίων.

Άτομα που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο να εμφανίσουν κόπωση επινεφριδίων είναι οι πολυάσχολοι νέοι γονείς, σπουδαστές στο κολλέγιο ή σε μεταπτυχιακές σπουδές και φροντιστές όπως νοσοκόμες ή μέλη της οικογενείας που προσέχουν ανάπηρους συγγενείς.

Αν έχετε κόπωση επινεφριδίων, μπορεί επίσης να αποτελεί μια σημαντική αιτία υπερβολικής αποθήκευσης λίπους και χαμηλών επιπέδων ενέργειας. Ευτυχώς, μπορείτε να θεραπεύσετε την κόπωση επινεφριδίων με τρία απλά βήματα: ξεκινήστε μια ειδική διατροφή, πάρτε συμπληρώματα και μειώστε το άγχος.

Τι είναι η κόπωση επινεφριδίων;

Η «κόπωση επινεφριδίων» αποτελεί ένα νέο όρο, που προτάθηκε ως μία νέα πάθηση το 1998 από τον φυσικοπαθητικό και χειροπράκτη Δρ. James L. Wilson. O ισχυρισμός του ήταν ότι η υπερδιέργεση των επινεφριδίων από το χρόνιο στρες με την πάροδο του χρόνου, θα μπορούσε να οδηγήσει σε απρόβλεπτα επίπεδα κορτιζόλης (ορμόνη του στρες) στην κυκλοφορία του αίματος, μερικές φορές πολύ υψηλότερα από το φυσιολογικό και άλλες εξαιρετικά χαμηλά. Επιπλέον τα άτομα με κόπωση επινεφριδίων, δεν έχουν αρκετή DHEA η οποία ονομάζεται «μητρική ορμόνη» καθώς είναι υπεύθυνη για την δημιουργία πολλών απαραίτητων ορμονών στον οργανισμό.

Η hypoadrenia θεωρείται από πολλούς φυσικούς θεραπευτές ως σύνδρομο «μέσης λύσης» με απλές και εύκολες λύσεις στην εφαρμογή. Επί του παρόντος, δεν υπάρχει επίσημη διάγνωση για την κόπωση επινεφριδίων και ο κόσμος θεωρεί είτε ότι έχει φυσιολογική ενδοκρινική λειτουργία, είτε συνολική ενδοκρινολογική ανεπάρκεια, όπως αυτή που παρατηρείται στο σύνδρομο Cushing ή  στην επινεφριδιακή ανεπάρκεια/Νόσος του Addison.Κάποιοι εκτιμούν ότι αυτό συνέβη στην δεκαετία του ’50,  όταν οι γιατροί υπερσυνταγογράφησαν τα επινεφριδιακά στεροειδή και είδαν ολέθριες συνέπειες, οδηγώντας έτσι σε υπερδιόρθωση και γενίκευση των ενδοκρινολογικών προβλημάτων.

Ο Δρ. Wilson περιγράφει την εξέλιξη της κόπωσης επινεφριδίων κατά την διάρκεια της ημέρας ως εξής: το πρωί ξυπνάτε και δεν είστε σε θέση να λειτουργήσετε χωρίς μια σημαντική ποσότητας καφεΐνης, στην συνέχεια η ενέργειά σας ανεβαίνει για λίγο,  καθώς περίπου στις 2 μ.μ  τα επίπεδα της ενέργειας σας καταρρέουν, αυξάνουν πάλι γύρω στις 6 μ.μ, πέφτουν ξανά γύρω στις 9 μ.μ και τελικά κορυφώνονται πάλι στις 11 το βράδυ.

Είναι πραγματική η κόπωση επινεφριδίων;

Επειδή τα συμπτώματα της κόπωσης επινεφριδίων, ταιριάζουν και με άλλες διαταραχές, οι γιατροί δυσκολεύονται να κάνουν σωστή διάγνωση. Οι παράμετροι του Wilson για αυτή την πάθηση είναι αόριστοι και δυστυχώς έχουν οδηγήσει σε μια μεγάλη διαμάχη γύρω από αυτό το θέμα.

Σύμφωνα με ένα άρθρο από το πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο που κυκλοφόρησε το 2016 με τίτλο «Η κόπωση επινεφριδίων δεν υπάρχει: Μία συστηματική ανασκόπηση», τα αποτελέσματα των αποδεκτών μελετών, που είχε στην διάθεση του το πανεπιστήμιο εκείνη την περίοδο, είχαν «αντικρουόμενα αποτελέσματα» και δεν αποτελούν οριστική απόδειξη της νόσου, ούτε διαγνωστικά κριτήρια ή θεραπεία την κόπωσης επινεφριδίων.

Το πρόβλημα φαίνεται να ήταν ο σχεδιασμός της μελέτης, παρά τα άσχημα αποτελέσματα. Η αποτυχία των επιστημόνων να διεξάγουν επαρκείς μελέτες ευθύνεται για την ανακρίβεια της κόπωσης των επινεφριδίων στο σύνολό της.

Επιπλέον, η διάγνωση της είναι δύσκολη, επειδή αυτά τα επίπεδα της κορτιζόλης πέφτουν «εντός των φυσιολογικών ορίων» όπως θα αποκαλούσε η συμβατική ιατρική, αν και τα συμπτώματα είναι σαφή σε όσους υποφέρουν από αυτή την πάθηση.

Τέλος, η θεραπεία για την κόπωση επινεφριδίων αποτελείται κυρίως από αλλαγές στην διατροφή και τρόπο ζωής, που οι παραδοσιακοί γιατροί δεν αποδέχονται ως θεραπεία.

Αυτό το θέμα παραμένει το πιο καυτό στην ιατρική κοινότητα. Το Hormone Health Network κυκλοφόρησε ένα καυστικό κομμάτι για την κόπωση επινεφριδίων, προειδοποιώντας ουσιαστικά τους ασθενείς ότι πρόκειται για λάθος διάγνωση, που γίνεται από εκείνους που επωφελούνται από ακριβές θεραπείες. Επίσης εσφαλμένα, τονίζει στους ασθενείς ότι τα συμπληρώματα δεν ελέγχονται από το FDA.

Στην πραγματικότητα το FDA παρακολουθεί στενά τους παραγωγούς συμπληρωμάτων, διασφαλίζοντας ότι δεν κάνουν ψευδείς ισχυρισμούς για τα προϊόντα τους, έχουν τις επιστημονικές αποδείξεις για να υποστηρίξουν τους ισχυρισμούς τους και αναγράφουν σωστά τα ακριβή συστατικά που περιλαμβάνονται στα συμπληρώματα.

Ένα άλλο συχνά αναφερόμενο αποδεικτικό στοιχείο ενάντια στην ύπαρξη της κόπωσης των επινεφριδίων είναι η συνέντευξη του Todd B. Nippoldt’s στην Mayo Clinic, δηλώνοντας ουσιαστικά τις ίδιες ανησυχίες. Αναφέρεται και πάλι ότι τα σταθερά επίπεδα του χρόνιου στρες δεν έχουν καμία απολύτως επίδραση στα επινεφρίδια και οι μόνες αληθινές ενδοκρινικές διαταραχές είναι εκείνες που προκαλούνται από άμεση βλάβη των επινεφριδίων..

Επομένως, το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι η κόπωση επινεφριδίων είναι κάτι που έχω δει προσωπικά. Κατά την γνώμη μου, μέσα από την χρόνια πρακτική της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και υποστηρίζοντας τα επιστημονικά στοιχεία, η hypoadrenia είναι πραγματική και συνδέεται με πολλές επιπλοκές. Επιπλέον, η θεραπεία της κόπωσης επινεφριδίων είναι σχετικά μη επεμβατική και είναι επωφελής για την υγεία σας, ανεξάρτητα από την διάγνωση. Φυσικά θα πρέπει να είστε υπό την φροντίδα ενός ειδικευμένου γιατρού, που θα καθορίσει την κατάλληλη θεραπεία.

Τι είναι τα επινεφρίδια;

Τα επινεφρίδια είναι όργανα μεγέθους αντίχειρα, που βρίσκονται πάνω από τα νεφρά και αποτελούν μέρος του ενδοκρινικού συστήματος. Επίσης είναι γνωστά ως υπερνεφρικοί αδένες, εμπλέκονται στην παραγωγή πάνω από 50 ορμονών που δίνουν ώθηση σχεδόν σε κάθε σωματική λειτουργία.

Οι ορμόνες επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα κάθε λειτουργία των οργάνων ή των ιστών του σώματος. Αντιδρούν μεταξύ τους, καθώς και ανταποκρίνονται στις συνθήκες του σώματος, με μια πολύπλοκη και εξαιρετικά ευαίσθητη δράση εξισορρόπησης. Τα επινεφρίδια συνεργάζονται στενά με τον υποθάλαμο και τον υποφυσιακό αδένα, σε ένα σύστημα που είναι γνωστό ως άξονας υποθάλαμου-υπόφυσης-επινεφριδίων (άξονας HPA).

Τα επινεφρίδια απελευθερώνουν κορτιζόλη σε ημερήσιο ρυθμό. Η διεργασία ενίσχυσής της καθ’ όλη την διάρκεια της ημέρας βοηθάει να ξυπνήσουμε, ενώ η μείωση των επιπέδων της το βράδυ βοηθάει να κοιμηθούμε. Ωστόσο, αυτός ο ρυθμός δεν ισχύει πάντα όταν εμφανίζεται το εξωτερικό άγχος.

Τα επινεφρίδια παίζουν σημαντικό ρόλο στην απόκριση του στρες. Ο εγκέφαλος καταγράφει μια απειλή, συναισθηματική, ψυχική ή σωματική.  Στην συνέχεια η «μυελώδης μοίρα του επινεφριδίου» (adrenal medull) απελευθερώνει κορτιζόλη και αδρεναλίνη για να σας βοηθήσει να αντιδράσετε στην απειλή (αντίδραση στην «μάχη ή φυγή»), μεταφέροντας εσπευσμένα αίμα στον εγκέφαλο, στην καρδιά και στους μυς. Ο επινεφριδιακός φλοιός στην συνέχεια απελευθερώνει κορτικοστεροειδή για να επιβραδύνει διαδικασίες όπως η πέψη, η ανταπόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος και άλλες λειτουργίες που δεν είναι απαραίτητες για την άμεση επιβίωση.

Τα επινεφρίδια είναι επίσης υπεύθυνα για την εξισορρόπηση των παρακάτω ορμονών:

  • Γλυκοκορτικοειδή (glucocorticoids): ορμόνες που εξισορροπούν το σάκχαρο αίματος στον οργανισμό, βοηθούν με τον μεταβολισμό της ενέργειας και της τροφής, βοηθούν το σώμα να μετριάσει το άγχος και να διαχειριστεί την ανοσολογική απόκριση (π.χ κορτιζόλη)
  • Ορυκτοκορτικοειδή (mineralocorticoids): ορμόνες που διατηρούν υγιή αρτηριακή πίεση, διαχειρίζονται τα επίπεδα ενυδάτωσης στο αίμα και κρατούν το αίμα υγιές, διατηρώντας το αλάτι και το νερό σε ισσοροπία (π.χ αλδοστερόνη)
  • Ορμόνες του σεξ (sex hormones): οιστρογόνα και τεστοστερόνη
  • Αδρεναλίνη/επινεφρίνη: ορμόνες που επηρεάζουν την υγεία της καρδιάς, διασφαλίζουν ότι όλα τα μέρη του σώματος λαμβάνουν αίμα και μετατρέπουν το γλυκογόνο σε γλυκόζη στο συκώτι.

Τι προκαλεί η κόπωση επινεφριδίων;

Η κόπωση επινεφριδίων είναι μια πάθηση, που το σώμα και τα επινεφρίδια δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα, με τις τεράστιες ποσότητες του καθημερινού άγχους που πολλά άτομα αντιμετωπίζουν. Μερικές φορές αποκαλείται λανθασμένα ως αυτοάνοση διαταραχή, καθώς η κόπωση επινεφριδίων μιμείται μερικά πρόδρομα συμπτώματα άλλων κοινών ασθενειών και παθήσεων.

Οι θεράποντες γιατροί και οι επαγγελματίες πιστεύουν ότι ένα επεισόδιο οξείας διαταραχής στρες, παρατεταμένου άγχους ή χρόνιου στρες μπορούν να καταστήσουν τα επινεφρίδια υπερφορτωμένα και αναποτελεσματικά, με αποτέλεσμα να μην απελευθερώνεται σωστά η κορτιζόλη. Επίσης πιστεύουν ότι η hypoadrenia μπορεί να προκληθεί από:

  • Αγχωτικές εμπειρίες όπως ο θάνατος αγαπημένου προσώπου, διαζύγιο ή χειρουργείο
  • Έκθεση σε περιβαλλοντικές τοξίνες και ρύπανση
  • Παρατεταμένο στρες λόγω οικονομικών δυσχερειών, κακές σχέσεις ή άσχημο εργασιακό περιβάλλον και άλλες καταστάσεις, που έχουν σχέση με αισθήματα ανημποριάς και ανικανότητας.
  • Αρνητική σκέψη και συναισθηματικό τραύμα
  • Έλλειψη ύπνου
  • Κακή διατροφή (συμπεριλαμβανομένης της εξαντλητικής δίαιτας και της ασυνεπής διατροφής) και έλλειψη άσκησης
  • Πόνο
  • Διατροφικές ευαισθησίες
  • Χειρουργείο
  • Εξάρτηση στα διεγερτικά όπως η καφεΐνη ή ενεργειακά ποτά
  • Ρευματοειδή αρθρίτιδα

Αλλά μπορεί το άγχος να προκαλέσει ακραία κόπωση; Ναι μπορεί απολύτως. Μια μελέτη διαπίστωσε ότι οι σπουδαστές που υποβάλλονται σε χρόνιο, μακροπρόθεσμο στρες όταν προετοιμάζονται για ιατρικές εξετάσεις, στο τέλος της εκπαιδευτικής τους σταδιοδρομίας ήταν μειωμένη η ανταπόκριση αφύπνισης της κορτιζόλης.

Το άγχος έχει την ικανότητα να μειώνει τα επίπεδα της κορτιζόλης το πρωί, με αποτέλεσμα να μην ξυπνάτε εύκολα και ξεκούραστα, ανεξάρτητα από το πόσο έχετε κοιμηθεί.

Μια άλλη μελέτη που κυκλοφόρησε το 2005, διαπίστωσε ότι οι σπουδαστές που διαγνώστηκαν με σύνδρομο χρόνιας κόπωση είχαν «αλλοιώσεις στην επινεφριδιακή λειτουργία», ιδιαίτερα σε γυναίκες, υποδηλώνοντας ότι τα επινεφρίδια δεν λάμβαναν πλέον φυσιολογική διέγερση. Δεν έχει να κάνει απλά με το πόσες ώρες κοιμάστε, καθώς ερευνητές του Πανεπιστημίου Brandeis ανακάλυψαν ότι η ποιότητα και όχι η ποσότητα του ύπνου, επηρεάζει την φυσιολογική απόκριση της κορτιζόλης του σώματος όταν εκτίθεστε σε άγχος.

Η κατάθλιψη ενδέχεται επίσης να παίζει ρόλο στην ανάπτυξη ή την επίδραση της κόπωσης των επινεφριδίων. Μετά από ένα σοβαρό καταθλιπτικό επεισόδιο, η αντίδραση της κορτιζόλης δεν προσαρμόζεται εύκολα στα φυσιολογικά επίπεδα και θα μπορούσε να ευθύνεται για την επανεμφάνιση της κατάθλιψης.

Οι ασθενείς με συμπτώματα διαβήτη ενδέχεται να διατρέχουν αυξημένο ρίσκο για κόπωση επινεφριδίων. Έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Δελχί διατύπωσε ότι ασθενείς με διαβήτη «εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα χρόνιου στρες και ανταπόκρισης, στο στρες σε σύγκριση με άτομα που έχουν φυσιολογική ανοχή γλυκόζης». Αυτό υποδηλώνει ότι η μειωμένη ανοχή στην γλυκόζη θα μπορούσε να έχει σχέση με επιβαρυμένα επινεφρίδια.

Επιστήμονες στην Κίνα έχουν σχεδιάσει μία μελέτη κοόρτης για να εξετάσουν την αλληλεπίδραση των γενετικών, βιοδεικτών και περιβαλλοντικών παραγόντων, που οδηγούν σε χρόνιες παθήσεις. Ένα έγκυρο ερωτηματολόγιο, μαζί με μία σειρά από τεστ, έχει οδηγήσει τους επιστήμονες να αναπτύξουν μία ταξινόμηση που αναφέρεται ως «υποβέλτιστη κατάσταση υγείας» (suboptimal health status/(SHS). Αυτό το στάδιο είναι ουσιαστικά ένα βήμα μεταξύ της βέλτιστης υγείας και της διαγνωσμένης πάθησης ή νοσήματος , που χαρακτηρίζεται από «παράπονα για την υγεία, γενική αδυναμία, χρόνια κόπωση και χαμηλά επίπεδα ενέργειας». Τα άτομα με SHS έχουν δυσάρεστα συμπτώματα χωρίς όμως να έχουν διαγνωστεί με κάποια ασθένεια, μέσω των τυπικών ιατρικών εξετάσεων.

Οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι η «υποβέλτιστη υγεία», ως ένα ενδιάμεσο στάδιο πριν την πάθηση, αποτελεί τον πρόδρομο για πολλές καταστάσεις υγείας και έχει επιδεινωθεί από τις αλλαγές στον πολιτισμό τις τελευταίες δεκαετίες όπως οι συνήθειες του δυτικού τρόπου ζωής, η ρύπανση, η κακή δίαιτα και η χρήση καπνού. Η μελέτη αυτή αποσκοπεί τα επόμενα χρόνια να προσελκύσει και άλλους οπαδούς, με στόχο να νομιμοποιήσει μερικά από τα συχνά αγνοούμενα οφέλη της παραδοσιακής κινέζικης ιατρικής.

Θεωρώ περίεργο ότι η «υποβέλτιστη κατάσταση υγείας» έχει πολλές ίδιες αρχές με αυτό που αποκαλούμε «κόπωση των επινεφριδίων». Στην πραγματικότητα τα άτομα που έχουν ταξινομηθεί με SHS, έχουν «σημαντικά υψηλότερα επίπεδα κορτιζόλης στο πλάσμα», επιβεβαιώνοντας τη συσχέτιση μεταξύ στρες και υποβέλτιστης υγείας. Αυτό οδήγησε όσους μελέτησαν την SHS να συνειδητοποιήσουν ότι η μείωση του στρες στο εργασιακό περιβάλλον ενδέχεται να βοηθήσει στην πρόληψη των χρόνιων παθήσεων στο μέλλον.

Σύμφωνα με την Mayo clinic, τα σοβαρά συμπτώματα της κόπωσης επινεφριδίων ενδέχεται στην πραγματικότητα να είναι νόσος του Addison. Αυτή η ασθένεια εμφανίζεται όταν τα επινεφρίδια σταματούν μόνιμα να παράγουν επαρκείς ποσότητες κορτιζόλης, λόγω αυτοάνοσης πάθησης ή βλάβης στα επινεφρίδια ή στους υποφυσιακούς αδένες. Σε αντίθεση με την κόπωση επινεφριδίων, η νόσος του Addison χαρακτηρίζεται από ανεξήγητη απώλεια βάρους, αντί για αύξηση. Η νόσος του Addison σχετίζεται με την ανάπτυξη άλλων αυτοάνοσων νοσημάτων, όπως διαβήτης τύπου Ι, πάθηση του θυρεοειδούς (θυρεοειδίτιδα Χασιμότο), κοιλιοκάκη ή λεύκη1. Η Mayo clinic προτρέπει όποιον έχει συμπτώματα όπως υπερχρωμάτωση, σοβαρή κόπωση, ανεξήγητη απώλεια βάρους, σοβαρά γαστρεντερικά προβλήματα, ζάλη/λυποθυμία, λαχτάρα για αλάτι, πόνο στους μύες ή στις αρθρώσεις να επισκεφτεί αμέσως έναν γιατρό.

Συμπτώματα της κόπωσης επινεφριδίων

Τι συμβαίνει όταν τα επινεφρίδια σταματούν να παράγουν ορμόνες αποτελεσματικά; Κάθε λειτουργία του σώματος επηρεάζεται, τα επίπεδα των επινεφριδιακών ορμονών μειώνονται και υφίστανται σε μη φυσιολογικές ποσότητες, ακόμη και η ενέργεια που παίρνουμε εξαφανίζεται.

Τα συμπτώματα της κόπωσης επινεφριδίων είναι:

  • Χρόνια κόπωση
  • Ομίχλη εγκεφάλου
  • Αύξηση βάρους
  • Αντίσταση στην ινσουλίνη
  • Αυτοάνοσα νοσήματα (π.χ ινομυαλγία)
  • Τριχόπτωση
  • Ορμονική ανισορροπία
  • Εξασθενημένη αντίδραση στο στρες
  • Ζάλη
  • Μειωμένη σεξουαλική ορμή/λίμπιντο
  • Κυκλοθυμία και ευερεθιστότητα
  • Κατάθλιψη
  • Μυϊκή και οστική απώλεια
  • Δερματικές παθήσεις
  • Διαταραχές ύπνου
  • Αύξηση βάρους
  • Επιθυμία για γλυκά και αλμυρά
  • Αδυναμία να σηκωθείτε το πρωί και υψηλότερα επίπεδα ενέργειας το απόγευμα/βράδυ
  • Αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα
  • Ανησυχία
  • Άσθμα, αλλεργίες ή αναπνευστικά προβλήματα
  • Συχνουρία
  • Αϋπνία
  • Πόνος στις αρθρώσεις
  • Χαμηλή αρτηριακή πίεση
  • Μουδιάζουν τα δάχτυλα/κακή κυκλοφορία
  • Μαύρους κύκλους κάτω από τα μάτια

Όπως βλέπετε, υπάρχουν συμπτώματα που πιθανόν να σχετίζονται με άλλες υποκείμενες διαταραχές. Δυστυχώς, οι τρόποι για να καταπολεμήσετε αυτά τα θέματα υγείας, μοιάζουν πολύ και θα ωφελήσουν την συνολική σας υγεία. Αν έχετε βιώσει κάποια από τα παραπάνω συμπτώματα, υπάρχουν τώρα πολλοί φυσικοί τρόποι θεραπείας και υποστήριξης του επινεφριδιακού σας συστήματος.

3 τρόποι για να ξεπεράσετε την κόπωση επινεφριδίων

Η θεραπεία για την κόπωση επινεφριδίων περιλαμβάνει μείωση του στρες στο σώμα και στο μυαλό, εξάλειψη τοξινών, αποφυγή αρνητικών σκέψεων, ενίσχυση του οργανισμού με υγιεινές τροφές και συμπληρώματα.

1. Ακολουθείστε συγκεκριμένη διατροφή για την κόπωση επινεφριδίων

Σε κάθε περίπτωση ανάκτησης των επινεφριδίων, η διατροφή αποτελεί σημαντικός παράγοντας. Υπάρχουν πολλές τροφές που προσφέρουν επινεφριδιακή υποστήριξη, βοηθώντας στην αναπλήρωση της επινεφριδιακής ενέργειας, έτσι ώστε το σύστημα σας να επανέλθει πλήρως. Αλλά πρώτα, πρέπει να ξεκινήσετε απομακρύνοντας όλες τις δύσπεπτες τροφές και τις τοξίνες ή χημικές ουσίες από το περιβάλλον σας. Το ζητούμενο είναι να απομακρυνθεί οτιδήποτε επιβαρύνει τα επινεφρίδια.

Οι τροφές που πρέπει να αποφεύγονται είναι:

  • Καφεΐνη: Μπορεί να παρέμβει στον ύπνο σας, γεγονός που δυσκολεύει την ανάκαμψη των επινεφριδίων.
  • Ζάχαρη και γλυκαντικά: Περιλαμβάνει αποφυγή σιρόπι καλαμποκιού υψηλής φρουκτόζης και τεχνητές γλυκαντικές ουσίες. Αποφεύγετε ζαχαρούχα τρόφιμα, δημητριακά, καραμέλα, γλυκά κ.α. Πρέπει να γνωρίζετε ότι η ζάχαρη αποτελεί ένα πρόσθετο σε πολλά ψωμιά, σάλτσες και dressings. Προσπαθήστε να αποφύγετε όσο το δυνατόν περισσότερη ζάχαρη. Χρησιμοποιείστε εναλλακτικά ακατέργαστο μέλι ή στέβια και γενικά μετριάστε την χρήση οποιουδήποτε γλυκαντικού.
  • Υδατάνθρακες: Ενώ οι λευκοί υδατάνθρακες δεν είναι κακοί, η φλεγμονή που προκαλούν είναι ιδιαίτερα προβληματική στην κόπωση επινεφριδίων. Πολλά άτομα λαχταρούν τροφές με υδατάνθρακες όταν αγχώνονται, που προσφέρουν μια στιγμιαία ευχαρίστηση αλλά καταλήγουν να επιδεινώνουν τα επινεφρίδια περισσότερο. Αν είστε αγχωμένοι και συναισθηματικά φορτωμένοι, προσπαθήστε να κόψετε την γλουτένη και τις αμυλούχες τροφές για ένα χρονικό διάστημα, για να δείτε αν θα ρυθμιστούν τα επίπεδα ενέργειας και εξαλειφθεί η κούραση.
  • Επεξεργασμένες τροφές στον φούρνο μικροκυμάτων: Πρώτα απ’ όλα, ο φούρνος μικροκυμάτων έχει πολλά αρνητικά για την υγεία, αλλά επιπρόσθετα, οι εξαιρετικά επεξεργασμένες τροφές έχουν πολλά συντηρητικά και πληρωτικά και είναι δύσκολο να αφομοιωθούν και εξαντλούν την ενέργεια και την πέψη του οργανισμού. Προσπαθήστε να φτιάχνετε το φαγητό σας από φρέσκα υλικά.
  • Επεξεργασμένο κρέας: Μία υπερφόρτωση πρωτεΐνης μπορεί να επιβαρύνει τις ορμόνες περισσότερο απ’ ότι νομίζετε. Το επεξεργασμένο κρέας (κυρίως το κόκκινο κρέας όπως η μοσχαρίσια μπριζόλα) μπορεί να καταβάλλει τα επινεφρίδια και να μην δουλεύουν σωστά. Όταν αγοράζετε κρέας για να υποστηρίξετε τα επινεφρίδια, προτιμήστε μοσχάρι φυτικής εκτροφής, κοτόπουλο ή γαλοπούλα ελεύθερης βοσκής και καταναλώστε τα με μέτρο.
  • Υδρογονωμένα έλαια: Έλαια λαχανικών όπως σόγια, ελαιοκράβη (canola) και καλαμποκέλαιο είναι εξαιρετικά φλεγμονώδη και μπορούν να οδηγήσουν σε φλεγμονή των επινεφριδίων. Προσπαθήστε να χρησιμοποιείτε μόνο καλά λιπαρά όπως έλαιο καρύδας, ελαιόλαδο και οργανικό βούτυρο ή ghee.

Στη συνέχεια πρέπει να προσθέσετε στην διατροφή σας θρεπτικές τροφές που εύκολα αφομοιώνονται και έχουν θεραπευτικές ιδιότητες.

Κάποιες από τις κορυφαίες υπερτροφές για την επινεφριδιακή υγεία είναι:

  • Καρύδα
  • Ελιές
  • Αβοκάντο και άλλα υγιή λιπαρά
  • Σταυρανθή λαχανικά (κουνουπίδι, μπρόκολο, λαχανάκια Βρυξελλών κ.α)
  • Λιπαρά ψάρια (π.χ. σολομός ανοιχτής θάλασσας)
  • Κοτόπουλο και γαλοπούλα ελευθέρας βοσκής
  • Ζωμός οστών
  • Ξηροί καρποί π.χ καρύδια, αμύγδαλα
  • Σπόροι π.χ κολοκυθόσποροι, λιναρόσποροι, σπόροι Chia
  • Kelp και φύκια
  • Κελτικό αλάτι ή αλάτι Ιμαλαΐων
  • Ζυμωμένα τρόφιμα πλούσια σε προβιοτικά
  • Θεραπευτικά μανιτάρια Chaga και cordyceps

Αυτές οι τροφές βοηθούν στην αντιμετώπιση της κόπωσης επινεφριδίων, επειδή είναι πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά, έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη και περιέχουν υγιή λίπη και φυτικές ίνες.

2. Πάρτε συμπληρώματα και βότανα κατάλληλα για την κόπωση επινεφριδίων

Ένα άλλο μεγάλο βήμα για να ξεπεράσετε την κόπωση επινεφριδίων είναι να πάρετε τα σωστά συμπληρώματα, τα οποία περιέχουν βότανα που υποστηρίζουν τα επινεφρίδια. Πάντα συνιστώ να τρώτε σωστές τροφές για να θεραπεύσετε το σώμα σας. Πρέπει να λαμβάνετε αρκετή ποσότητα από κάθε θρεπτικό συστατικό, που χρειάζεστε κάθε μέρα. Επομένως μπορεί να είναι χρήσιμη η συνετή χρήση των συμπληρωμάτων διατροφής για την λήψη βιταμινών και ιχνοστοιχείων, που αποτελούν εξαιρετικά ζωτικής σημασίας για την επινεφριδιακή υποστήριξη.

Επιπρόσθετα υπάρχουν ορισμένα βότανα, μπαχαρικά και αιθέρια έλαια που μπορούν να βοηθήσουν στην καταπολέμηση την κόπωσης επινεφριδίων και στην υποστήριξη μιας ενεργητικής και έντονης ζωής.

  • Προσαρμογόνα βότανα όπως το ασβαγκάντα (ashwagandha), η ραντιόλα ροσέα (rhodiola rosea), η σχιζάνδρα (schisandra), ο ιερός βασιλικός (holy basil): Οι έρευνες αναφέρουν ότι τα προσαρμογόνα βότανα συμβάλλουν στην μείωση της κορτιζόλης και στην απόκριση του άγχους. Χρησιμοποιώντας αυτά τα βότανα στην προετοιμασία του φαγητού, μπορείτε να ανακουφίσετε λίγο τα επινεφρίδια σας, από την καταπόνηση.
  • Ρίζα γλυκόριζας: Αυτό το ο μπαχαρικό είναι διαθέσιμο σε μορφή εκχυλίσματος και βοηθάει στην αύξηση του DHEA στον οργανισμό σας. Η ρίζα γλυκόριζας έχει μερικές παρενέργειες και γι’ αυτό είναι προτιμότερο μερικές φορές, να λαμβάνεται η γλυκόριζα DGL. Οι εγκυμονούσες και τα άτομα με προβλήματα καρδιάς, συκωτιού και νεφρών πρέπει να αποφεύγουν την ρίζα γλυκόριζας. Μην την λαμβάνετε για παραπάνω από 4 εβδομάδες την φορά
  • Ιχθυέλαια (EPA/DHA):  Παίρνοντας συμπληρώματα που περιέχουν ιχθυέλαια (ή algal oil), υπάρχουν πολλά οφέλη. Αντιμετωπίζουν πολλά συμπτώματα της κόπωσης επινεφριδίων και επιπλοκές όπως διαβήτης, διανοητική δυσλειτουργία, αρθρίτιδα, λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, δερματικά προβλήματα, αύξηση βάρους και άγχος/κατάθλιψη.
  • Μαγνήσιο: Το μαγνήσιο θεωρείται ως ένα από τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για την καταπολέμηση της επινεφριδιακής ανεπάρκειας. Ενώ ο μηχανισμός αυτής της πάθησης δεν είναι αρκετά κατανοητός, πιθανόν να επωφεληθείτε από τα συμπληρώματα με μαγνήσιο αν υποφέρετε από κόπωση επινεφριδίων
  • B-complex: Ερευνητές έχουν βρει ότι η ανεπάρκεια της βιταμίνης Β12, πιθανόν να καταπονεί τον επινεφριδιακό φλοιό σε μερικά ζώα. Η βιταμίνη Β5 αποτελεί μία ακόμη κοινή ανεπάρκεια βιταμίνης σε άτομα με επινεφριδιακή καταπόνηση. Ειδικά αν μειώσετε ή εξαλείψετε το κρέας από την διατροφή σας προκειμένου να καταπολεμήσετε την επινεφριδιακή κόπωση, θα φανεί χρήσιμο να λάβετε ένα συμπλήρωμα με βιταμίνη υψηλής ποιότητας B-complex.
  • Βιταμίνη C: Γνωστή ως μια θρεπτική ουσία, που εξουδετερώνει το άγχος. Έχει βρεθεί ότι ελαχιστοποιεί τις επιδράσεις του στρες και μειώνει τον χρόνο, που απαιτείται για να ξεπεράσει κάποιος αγχωτικά γεγονότα.
  • Βιταμίνη D: Εκτός από τη διατήρηση της ομοιόστασης μεταξύ του μαγνησίου και του φωσφόρου στον οργανισμό και την υποστήριξη δυνατών οστών, η βιταμίνη D έχει πρόσφατα φανεί ότι έχει επίδραση και σε άλλες παθήσεις, συμπεριλαμβανομένων της δυσλειτουργίας και της κόπωσης των επινεφριδίων.
  • Σελήνιο: Τουλάχιστον μία μελέτη ζώων έχει αναφέρει ότι η ανεπάρκεια σεληνίου, μπορεί να έχει αρνητική επίδραση στην λειτουργία των επινεφριδίων.
  • Έλαιο λεβάντας: Μελέτες σε ανθρώπους αλλά και ζώα δείχνουν ότι το αιθέριο έλαιο λεβάντας έχει ηρεμιστικό αποτέλεσμα και μπορεί να μειώσει το άγχος. Η έρευνα αναφέρει επίσης ότι  πιθανόν να μειώνει τα υψηλά επίπεδα κορτιζόλης όταν εισπνέεται.
  • Έλαιο δεντρολίβανου (Rosemary oil): Το αιθέριο έλαιο δεντρολίβανου (μαζί με την λεβάντα) μπορεί να βοηθήσει στην μείωση της συγκέντρωσης κορτιζόλης και του οξειδωτικού στρες στα κύτταρα.

Πάντα να χρησιμοποιείτε συμπληρώματα με βάση ολόκληρες τροφές (whole-food) από αξιόπιστες εταιρίες, που χρησιμοποιούν μόνο 100% θεραπευτικού βαθμού οργανικά αιθέρια έλαια με πιστοποίηση USDA.

3. Μειώστε το άγχος

Το τελευταίο και πιο σημαντικό βήμα για να επαναφέρετε την επινεφριδιακή λειτουργία είναι να μειώσετε το άγχος..

  • Ξεκουραστείτε όταν νιώθετε κουρασμένοι όσο το δυνατόν περισσότερο
  • Κοιμηθείτε 8-10 ώρες την νύχτα
  • Αποφύγετε να ξενυχτάτε και κοιμηθείτε πριν από τις 10μ.μ
  • Γελάτε και κάντε κάτι διασκεδαστικό κάθε μέρα      
  • Ελαχιστοποιήστε το άγχος στην εργασία και στο οικογενειακό περιβάλλον όσο είναι δυνατόν
  • Τρώτε σταθερή ώρα κάθε μέρα, μειώστε τον εθισμό στην καφεΐνη και στην ζάχαρη
  • Κάντε γυμναστική (ακόμη και μια ήπια άσκηση καθώς και ένα χαλαρό περπάτημα μπορεί να βοηθήσει). Ειδικότερα, η yoga μπορεί να βοηθήσει στην βελτίωση της ποιότητας ζωής και στην μείωση της απόκρισης του άγχους.
  • Αποφύγετε τους αρνητικούς ανθρώπους και την αυτό-ομιλία
  • Πάρτε χρόνο για τον εαυτό σας (κάντε κάτι χαλαρωτικό)
  • Ζητήστε συμβουλές ή υποστήριξη για τυχόν τραυματικές εμπειρίες

Τι είναι η αυτό-ομιλία;

Το σώμα μας έχει την ικανότητα να θεραπεύεται. Ωστόσο οι λέξεις που λέμε, έχουν μεγάλο αντίκτυπο στο σώμα μας και στην ικανότητα μας αυτή.

Επομένως να είστε ευγενικοί με τον εαυτό σας. Προσπαθήστε να μην λέτε αρνητικά πράγματα για τον εαυτό σας και τους άλλους. Είναι σημαντικό να επιλέξετε να είστε γύρω από θετικούς ανθρώπους και να σκέφτεστε θετικά.

Πολλά άτομα δεν ακολουθούν αυτές τις συμβουλές. Είναι όμως επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι μπορεί να μειωθεί η παθολογική ανησυχία, εξασκώντας την «αντικατάσταση σκέψης» (thought replacement), μία θετική πρακτική αυτό-ομιλίας κατά την οποία κάνουμε θετικές δηλώσεις σε αγχωτικές καταστάσεις.

Σημάδια που δείχνουν ότι πρέπει να επισκεφτείτε ενδοκρινολόγο για την κόπωση επινεφριδίων

Πολλά άτομα υποφέρουν χωρίς να συμβουλεύονται τον γενικό ιατρό ή τον ενδοκρινολόγο για τα συμπτώματα της κόπωσης επινεφριδίων. Ωστόσο τα υψηλά επίπεδα κορτιζόλης για μεγάλο χρονικό διάστημα,  μπορούν να επιφέρουν δυσμενείς συνέπειες.

Είναι πιθανόν ώρα να επισκεφτείτε τον ενδοκρινολόγο αν:

  • Παρουσιάζετε ένα ή περισσότερα συμπτώματα της κόπωσης επινεφριδίων.
  • Τα συμπτώματα έχουν αρχίσει να επηρεάζουν αρνητικά την ζωή σας π.χ. εργασία, οικογένεια, σχολείο
  • Οι αλλαγές στην διατροφή και στον τρόπο ζωής δεν έχουν βελτιώσει σημαντικά τα συμπτώματα
  • Έχετε αϋπνία και/ή δεν μπορείτε να ξεκουραστείτε, ανεξάρτητα από το πόση ώρα κοιμάστε
  • Εμφανίζετε υπερχρωματισμό ή περιοχές σκουρότερου χρώματος στο σώμα
  • Είστε γυναίκα που της έχει διακοπεί η περίοδος
  • Έχετε ζάλη και/ή γενική αδυναμία για πολλαπλές διαδοχικές ημέρες,  χωρίς αιτιολογία (π.χ. γρίπη, διάσειση ή υπερβολική άσκηση)
  • Δεν γνωρίζετε πώς να λάβετε τα συμπληρώματα με ασφάλεια ή την σωστή διατροφή, για την κόπωση επινεφριδίων

Λόγω της αμφιλεγόμενης φύσης αυτής της πάθησης, ίσως να χρειαστεί να αναζητήσετε έναν φυσικοπαθητικό που θα σας βοηθήσει να αντιμετωπίσετε την κόπωση επινεφριδίων με τον συνδυασμό διατροφής, συμπληρωμάτων, καθώς και με ορμόνες ή άλλα φάρμακα.

Μερικοί γιατροί,  για τη αντιμετώπιση της κορτιζόλης, συνταγογραφούν ένα χάπι των 20 mg υδροκορτιζόνης ημερησίως από το στόμα. Ενώ άλλοι δίνουν μια περιστασιακή δόση των 50 mg, η οποία δεν πρέπει να λαμβάνεται τακτικά ή σε υψηλότερες δόσεις. Ο γιατρός ή ο ενδοκρινολόγος πρέπει να σας βοηθήσει κατανοήσετε τις ενδεχόμενες παρενέργειες της υδροκορτιζόνης ή κάποιου άλλου φαρμάκου που μπορεί να προτείνει.

Εξετάσεις για την κόπωση επινεφριδίων

Δυστυχώς οι εξετάσεις για την κόπωση επινεφριδίων είναι άλλη μια πηγή σύγχυσης για πολλούς. Πρέπει να γνωρίζετε ότι οι εξετάσεις αυτές πρέπει να γίνουν από κάποιον που κατανοεί τη  φύση της κόπωσης επινεφριδίων και ότι σπάνια είναι αξιόπιστες.

Η πιο συνηθισμένη εξέταση είναι η εξέταση σωματικού υγρού για κορτιζόλη. Το τεστ αίματος δεν είναι χρήσιμο, αντίθετα η 24ωρη συλλογή σάλιου μπορεί να βοηθήσει τον γιατρό να αναγνωρίσει τα μη  φυσιολογικά επίπεδα κορτιζόλης, συμπεριλαμβανομένης της έλλειψης ή υπερφόρτωσης της απόκρισης άγχους. Πολλοί γιατροί ελέγχουν την λειτουργία του θυρεοειδή σε συνδυασμό με τα επίπεδα της κορτιζόλης λόγω του τρόπου, που αυτά τα ορμονικά συστήματα συνδέονται.

Άλλες εξετάσεις που πιθανόν να βοηθήσουν στην διάγνωση ή επιβεβαίωση της κόπωσης επινεφριδίων είναι:

  • ACTH
  • TSH
  • ελεύθερη T3 (FT3)
  • συνολική θυροξίνη (TT4)
  • κορτιζόλη/ DHEA
  • 17-HP/κορτιζόλη
  • εξέταση νευροδιαβιβαστών

Εναλλακτικά, υπάρχουν δύο εξετάσεις που μπορείτε να δοκιμάσετε. Η πρώτη είναι γνωστή ως εξέταση «συστολής ίριδας» (Iris Contraction) και αναπτύχθηκε το 1924 από τον Dr. Arroyo. Η θεωρία του ήταν ότι όταν εκτίθενται στο φως άτομα με εξασθενημένη επινεφριδιακή λειτουργία, η ίριδα του ματιού δεν ήταν ικανή να συστέλλεται σωστά. Η εξέταση περιλαμβάνει να κάθεσαι σε σκοτεινό δωμάτιο και να φωτίζει στα γρήγορα ένας φακός στα μάτια επανειλημμένα. Αν έχετε κόπωση επινεφριδίων είναι πιθανόν, ότι η συστολή των ματιών θα διαρκέσει όχι περισσότερο από δύο λεπτά και τα μάτια θα διασταλούν ακόμη και όταν εξακολουθούν να εκτίθενται σε άμεσο φως.

Μπορείτε επίσης να δοκιμάσετε την εξέταση της «ορθοστατικής υπότασης» (Postural Low Blood Pressure). Σε υγιή άτομα, η πίεση αίματος αυξάνει όταν σηκώνονται, ενώ είναι ξαπλωμένοι. Χρησιμοποιώντας ένα πιεσόμετρο, μπορείτε να ελέγξετε την πίεση σας όταν είστε ξαπλωμένοι και στην συνέχεια όρθιοι. Αν η πίεση σας είναι σταθερή, τότε είναι πιθανόν τα επινεφρίδια σας να έχουν εξασθενήσει.

Πως συνδέεται η κόπωση επινεφριδίων με την οστεοπόρωση

Μερικοί συνδέουν την κόπωση επινεφριδίων με την οστεοπόρωση. Είναι γνωστό ότι η οστεοπόρωση συχνά οφείλεται στην ανισορροπία ορμονών. Ωστόσο, οι ορμόνες του σεξ που συχνά ονομάζονται «παραβάτες» (transgressors) δεν αποτελούν το μόνο πρόβλημα. Μη φυσιολογικά υψηλά ή χαμηλά επίπεδα κορτιζόλης συνδέονται επίσης με κίνδυνο οστικής απώλειας και οστεοπόρωσης.

Μια πιθανή αιτία γι’ αυτό είναι τα μεταλλοκορτικοειδή που ρυθμίζονται από την κορτιζόλη και την αλδοστερόνη, κατά την διάρκεια της απόκρισης του οργανισμού στο άγχος. Όταν αυτές οι ορμόνες δεν διαχειρίζονται την ισορροπία των μετάλλων, μέσω αυτών των μεταλλοκορτικοειδών ορμονών, μπορεί να εμφανιστεί οστική απώλεια.

Επίσης οι διατροφικές ανεπάρκειες μπορούν να επιδεινώσουν ή να επιταχύνουν την ανάπτυξη της οστεοπόρωσης. Επομένως αν αφαιρέσετε από την διατροφή σας τις τροφές που προκαλούν φλεγμονές, μπορείτε να βελτιώσετε τους παράγοντες κινδύνους και για τις δύο αυτές διαταραχές.

Διαφορές μεταξύ κόπωσης επινεφριδίων, Επινεφριδιακής ανεπάρκειας, Νόσο Addison (Άντισον), Σύνδρομου Cushing /Νόσο Cushing

Όταν συζητάμε προβλήματα σχετικά με την επινεφριδιακή λειτουργία είναι σημαντικό να καταλάβουμε, ότι η κόπωση επινεφριδίων δεν είναι το ίδιο με την επινεφριδιακή ανεπάρκεια, Νόσο Addison ή Σύνδρομο Cushing/Νόσο Cushing.

Επινεφριδιακή ανεπάρκεια και Νόσος Addison

Τα συμπτώματα που παρατηρούνται στην επινεφριδιακή ανεπάρκεια και δεν υπάρχουν στην κόπωση επινεφριδίων είναι τα σοβαρά πεπτικά προβλήματα, η απώλεια βάρους, το χαμηλό σάκχαρο στο αίμα, οι πονοκέφαλοι και η εφίδρωση (καθώς και τα κοινά συμπτώματα της κόπωσης επινεφριδίων, εκτός από την αύξηση βάρους).

Η πρωτογενής επινεφριδιακή ανεπάρκεια είναι γνωστή ως νόσος Addison και εμφανίζεται όταν τα επινεφρίδια υποστούν βλάβη από κάποιο τραύμα και δεν μπορούν να παράγουν αρκετή κορτιζόλη ή αλδοστερόνη. Ο πιο κοινός τύπος επινεφριδιακής ανεπάρκειας είναι γνωστός ως δευτερογενής επινεφριδιακή ανεπάρκεια και συμβαίνει όταν η υπόφυση σταματάει να παράγει  αδενοκορτικοτροπίνη (ACTH). Η ACTH είναι αυτή που διεγείρει τα επινεφρίδια να παράγουν κορτιζόλη.

Η εμφάνιση του σκούρου χρώματος που ανησυχεί τους ενδοκρινολόγους εμφανίζεται συχνότερα στην νόσο Addison, αλλά όχι στην δευτερογενή επινεφριδιακή ανεπάρκεια. Η τελευταία πάθηση δεν διαγιγνώσκεται γρήγορα επειδή οι ασθενείς αγνοούν τα συμπτώματα μέχρι να γίνουν έντονα. Τα άτομα με επινεφριδιακή ανεπάρκεια εμφανίζουν σοβαρή κόπωση, που συχνά δεν «αντικατροπτίζεται» στα επίπεδα της κορτιζόλης από το τεστ σάλιου.

Τα άτομα με επινεφριδιακή ανεπάρκεια πιθανόν να έχουν μια επινεφριδιακή κρίση, αν τα συμπτώματα  της επινεφριδιακής πάθησης αγνοηθούν. Μια επινεφριδιακή κρίση (γνωστή μερικές φορές ως κρίση Addison, σε άτομα με νόσο Addison) χαρακτηρίζεται από συμπτώματα όπως σοβαρός, ξαφνικός πόνος στα πόδια, πλάτη ή κοιλιά, σοβαρός εμετός/διάρροια, αφυδάτωση, χαμηλή πίεση και απώλεια συνείδησης.

Τι διαφοροποιεί την επινεφριδιακή κόπωση από την κόπωση επινεφριδίων; Τις περισσότερες φορές, η κόπωση επινεφριδίων διαμορφώνεται από υπερβολική ποσότητα κορτιζόλης, συχνά σε «λάθος» ώρα, ενώ η επινεφριδιακή ανεπάρκεια χαρακτηρίζεται από σταθερή ανεπάρκεια παραγωγής κορτιζόλης. Οι δύο αυτές παθήσεις συνδέονται, καθώς πολλοί ιατροί/θεραπευτές, όπως και εγώ, θεωρούν την κόπωση επινεφριδίων ως πρόδρομο της επινεφριδιακής ανεπάρκειας. Στην πραγματικότητα, μια περιγραφή της επινεφριδιακής ανεπάρκειας από την Κλινική Κλίβελαντ αναφέρει ότι «η πρώιμη κλινική εμφάνιση της είναι συχνά δυσδιάκριτη και απροσδιόριστη, απαιτώντας έναν υψηλό δείκτη υποψίας».

Η μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ τους είναι ότι τα άτομα με κόπωση επινεφριδίων συνήθως έχουν επίπεδα κορτιζόλης που πέφτουν σε φυσιολογικά επίπεδα άλλα όχι βέλτιστα, ενώ οι ασθενείς με επινεφριδιακή ανεπάρκεια έχουν επίπεδα κορτιζόλης σταθερά έξω από το φυσιολογικό εύρος. Επιπλέον οι περισσότεροι συμβατικοί γιατροί θα έλεγαν ότι το άγχος δεν είναι ένας αιτιολογικός παράγοντας στην επινεφριδιακή ανεπάρκεια, κάτι που φαίνεται απίθανο.

Οι ανοσολογικές αντιδράσεις περιορίζονται σε άτομα που υποφέρουν από επινεφριδιακή ανεπάρκεια και δεν μπορούν να ανταποκριθούν φυσιολογικά σε παθογόνους παράγοντες όπως τα υγιή άτομα.

Σύνδρομο Cushing /Νόσος Cushing

Η νόσος Cushing, μια εξαιρετικά σπάνια πάθηση, είναι μία υπερπαραγωγή της κορτιζόλης, εκτός των φυσιολογικών ορίων, που συνήθως πλήττει τις γυναίκες μεταξύ 25-40 ετών. Μερικές φορές είναι αποτέλεσμα όγκων, ενώ άλλες φορές μπορεί να είναι ιδιοπαθής (δεν είναι γνωστή η αιτία). Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι πιθανόν η κόπωση επινεφριδίων και/ή η διατροφή και ο τρόπος ζωής να έχουν συμβάλλει στην πάθηση.

Η νόσος Cushing μπορεί να αντιστραφεί και ορίζεται από το «Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας» ως «θεραπευτική» κατάσταση. Τα άτομα με προηγούμενους όγκους χρειάζονται τακτικούς ελέγχους για να εκτιμηθεί οποιαδήποτε μελλοντική ανάπτυξη όγκου ενώ όσοι είχαν νόσο Cushing στο παρελθόν διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για διαβήτη, υψηλή πίεση ή υψηλή χοληστερίνη.

Τα μοναδικά συμπτώματα του συνδρόμου Cushing (που ονομάζεται νόσος Cushing, όταν προκαλείται από όγκο της υπόφυσης) είναι αύξηση βάρους κοιλιάς/προσώπου, αμηνόρροια, αυξημένος κίνδυνος αποβολής, υψηλό σάκχαρο στο αίμα και υψηλή πίεση.

Πόσο καιρό παίρνει η ανάκαμψη από την κόπωση επινεφριδίων

Η απάντηση δεν είναι εύκολη, καθώς ο χρόνος ανάρρωσης από την κόπωση επινεφριδίων δεν έχει μελετηθεί ποτέ. Χρειάστηκαν μήνες ίσως και χρόνια για να εξαντληθούν τα επινεφρίδια, αλλά συγκριτικά χρειάζεται λίγος χρόνος για να λειτουργήσουν και πάλι σωστά. Για πλήρη αποκατάσταση, μπορείτε να περιμένετε ότι θα διαρκέσει:

  • 6-9 μήνες για μικρή κόπωση επινεφριδίων
  • 12-18 μήνες για μέτρια κόπωση
  • μέχρι 24 μήνες για σοβαρή κόπωση

Η καλύτερη προσέγγιση είναι να κάνετε σταθερές αλλαγές στον τρόπο ζωής σας, για να έχετε αποτελέσματα με διάρκεια. Μερικά άτομα παρατηρούν μια διαφορά στην ευεξία μετά από μόλις λίγες εβδομάδες, που λαμβάνουν καλύτερη τροφή (που βοηθάει στην αποτοξίνωση του οργανισμού) και συμπληρώματα για την κόπωση επινεφριδίων. Αν αποσκοπείτε σε ένα ισορροπημένο τρόπο ζωής με υγιή ύπνο, άσκηση, διασκέδαση και θετικό περιβάλλον, τότε είναι πιο πιθανόν να κρατήσετε την λειτουργία των επινεφριδίων σας ισχυρή.

Προφυλάξεις

Πολλοί γιατροί ανησυχούν για τις διαγνώσεις της κόπωσης επινεφριδίων και την αξιοπιστία τους, επειδή δεν επιθυμούν οι ασθενείς να εφαρμόζουν λανθασμένες θεραπείες και να παρουσιάζουν επιδείνωση.

Πρώτα, να θυμάστε ότι κάθε διατροφικό πρόγραμμα ή προσθήκη συμπληρωμάτων, πρέπει να εφαρμόζεται υπό την επίβλεψη του γιατρού/φυσικοπαθητικού που εμπιστεύεστε. Γενικά, η εισαγωγή περισσότερων φυτικών τροφών στον τρόπο ζωή σας και η εξάλειψη διεγερτικών, ζαχαρούχων τροφών και επεξεργασμένων προϊόντων  που περιέχουν μεγάλες ποσότητες νατρίου ή χημικών ουσιών, θα σας βοηθήσουν να αισθάνεστε και να ζείτε καλύτερα, ανεξάρτητα από τις παθήσεις που πιθανόν έχετε ή όχι.

Μεγαλύτερη ανησυχία υπάρχει όταν λαμβάνετε βότανα, μπαχαρικά, συμπληρώματα και αιθέρια έλαια για την καταπολέμηση της επινεφριδιακής κόπωσης. Μην τα χρησιμοποιείτε χωρίς ιατρική παρακολούθηση. Είναι σημαντικό να γνωρίζετε πώς να τα λαμβάνετε, σε τι δόση, πόσο συχνά και για πόσο χρονικό διάστημα.

Θεραπευτικά μανιτάρια

Επειδή τα μανιτάρια όπως το cordyceps και το chaga, αλληλεπιδρούν με τον οργανισμό και διάφορα φάρμακα, συνιστάται οι έγκυες ή θηλάζουσες μητέρες να μην τα λαμβάνουν. Επίσης, οποιοσδήποτε με αυτοάνοση πάθηση, διαβήτη ή αιμορραγική διαταραχή, δεν πρέπει να τα λαμβάνει. Έχει αναφερθεί ότι μία γυναίκα με ηπατική νόσο, που λάμβανε chaga κάθε μέρα για 6 μήνες, της προκάλεσε νεφρική βλάβη. Το chaga περιέχει οξαλικά και αν λαμβάνετε σε μεγάλες δόσεις είναι πιθανόν, να αναστέλλει σε κάποιο βαθμό την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών.

Προσαρμογόνα βότανα

Πολλά άτομα συνιστούν την χρήση μόνο ενός προσαρμογόνου βοτάνου κάθε φορά (και όχι κάθε μέρα). Στην συνέχεια μπορείτε να το αλλάξετε με κάποιο άλλο προσαρμογόνο. Επειδή δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία για την ασφάλεια τους κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης, δεν πρέπει να λαμβάνονται από έγκυες ή θηλάζουσες μητέρες.

  • Η ραντιόλα (rhodiola rosea), είναι γνωστό ότι προκαλεί αλλεργία, αϋπνία, ευερεθιστότητα, αυξημένη αρτηριακή πίεση και πόνο στο στήθος. Πιθανόν να αλληλεπιδρά με ψυχοτρόπα φάρμακα, αντισυλληπτικά, διαβητικά φάρμακα και φάρμακα για τον θυρεοειδή. Επίσης πιθανόν να ενισχύσουν τις διεγερτικές επιδράσεις της καφεΐνης και να επηρεάσουν την συγκέντρωση των αιμοπεταλίων.
  • Το Ashwagandha  (Ασβαγκάντα) θεωρείται αρκετά ασφαλές όταν λαμβάνεται βραχυπρόθεσμα, αλλά δεν έχει μελετηθεί για μακροπρόθεσμη χρήση. Πολύ μεγάλες δόσεις πιθανόν να οδηγήσουν σε πεπτικά προβλήματα συμπεριλαμβανομένων ναυτία, διάρροιας και εμετού. Άτομα με διαβήτη, ακανόνιστη αρτηριακή πίεση, έλκος στομάχου, αυτοάνοση ασθένεια, διαταραχές του θυρεοειδή ή επερχόμενη/πρόσφατη χειρουργική επέμβαση δεν πρέπει να λαμβάνουν ashwagandha.  
  • Ο ιερός βασιλικός (holy basil), πολύτιμο βότανο της αγιουρβέδα, είναι γνωστό ότι είναι ασφαλής μέχρι και για 6 εβδομάδες. Αντίθετα, οι μακροπρόθεσμες επιδράσεις είναι άγνωστες. Επίσης, δεν πρέπει να λαμβάνετε πριν ή μετά από χειρουργική επέμβαση επειδή μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αιμορραγίας.
Αιθέρια έλαια

Η χρήση των αιθέριων ελαίων είναι γενικά πολύπλοκη. Αλλά στην περίπτωση  της υποστήριξης των επινεφριδίων, συνιστώνται η λεβάντα και το δεντρολίβανο, που η χρήση τους είναι σαφής. Κανένα δεν έχει ελεγχθεί σε έγκυες γυναίκες και επομένως δεν πρέπει να χρησιμοποιείται κατά την εγκυμοσύνη ή το θηλασμό.

  • Το έλαιο λεβάντας (Lavender oil) δεν πρέπει να χρησιμοποιείται μαζί με υπνωτικά. Επίσης είναι αναγνωρισμένο ως ασφαλές, όταν λαμβάνετε από το στόμα (3 σταγόνες αραιωμένες στο νερό).
  • Το έλαιο δεντρολίβανου (Rosemary oil) δεν πρέπει να χρησιμοποιείται εσωτερικά, καθώς μπορεί να προκαλέσει εμετό και σπασμούς. Μπορείτε να το εισπνεύσετε ή να το χρησιμοποιήσετε  τοπικά αφού το διαλύσετε με κάποιο έλαιο βάσης, σε αναλογία 1:1.

Τελικά συμπεράσματα

  • Η κόπωση επινεφριδίων είναι μια αμφιλεγόμενη πάθηση, την οποία ανακάλυψε ο Dr. James L. Wilson, στα τέλη του ’90.
  • Αυτή η πάθηση θεωρείται ότι είναι μια «ενδιάμεση» κατάσταση της υγείας, πριν διαγνωστεί η νόσος, η οποία χαρακτηρίζεται από αρκετά συμπτώματα, που πλήττουν διάφορα συστήματα του σώματος, παρόμοια με την ταξινόμηση της Κίνας για τα υποβέλτιστα επίπεδα υγείας.
  • Η κόπωση επινεφριδίων λέγεται ότι προκαλεί υψηλά επίπεδα χρόνιου στρες, που οδηγούν σε επιβάρυνση των επινεφριδίων, αναγκάζοντας τα σε υπέρ ή υπό παραγωγή της κορτιζόλης, των ορμονών του στρες σε «λάθος» ώρα.
  • Πολλοί πιστεύουν ότι η κόπωση επινεφριδίων μπορεί να οδηγήσει σε πιο σοβαρές παθήσεις επινεφριδίων όπως επινεφριδιακή ανεπάρκεια ή σύνδρομο Cushing
  • Κοινά συμπτώματα της κόπωσης επινεφριδίων είναι σοβαρή κόπωση, ομίχλη εγκεφάλου, μειωμένη σεξουαλική ορμή, τριχόπτωση, αντίσταση στην ινσουλίνη κ.α
  • Για να καταπολεμήσετε φυσικά την κόπωση επινεφριδίων, αφαιρέστε από την διατροφή σας τις τροφές που προκαλούν φλεγμονές, όπως μεγάλες ποσότητες ζάχαρης και υδατανθράκων. Επίσης τρώτε άφθονα πολύχρωμες φυτικές τροφές, άπαχο κρέας ελευθέρας βοσκής, όπως κοτόπουλο, γαλοπούλα και πολλά υγιή λίπη.
  • Υπάρχει μία ποικιλία από βότανα, μπαχαρικά, συμπληρώματα διατροφής και αιθέρια έλαια που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην καταπολέμηση της κόπωση επινεφριδίων. Πρέπει να χρησιμοποιούνται κάτω από ιατρική παρακολούθηση.

Αν εμφανίζετε συμπτώματα για μεγάλο χρονικό διάστημα ή έχετε ορισμένα θέματα όπως επιφάνειες σκουρότερου δέρματος, συμβουλευτείτε άμεσα έναν ενδοκρινολόγο.

 

 

Πηγή: https://draxe.com

Αναφορά: 1. https://en.wikipedia.org/wiki/Addison%27s_disease  

 

 

 

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)
Josh Axe,  DNM, DC, CNS

Ιατρός φυσικής ιατρικής, Χειροπρακτικός

Κλινικός διατροφολόγος, Συγγραφέας

Πρόσφατα άρθρα

Κολύμβηση

Video

O Δρόμος για την Θεραπεία αποτελεί το site στον χώρο της υγείας, που απευθύνεται σε ασθενείς, ενημερώνοντάς τους για θέματα κλασικής ιατρικής αλλά και εναλλακτικών θεραπειών.

Η ιστοσελίδα περιέχει πληροφορίες και άρθρα, με σκοπό την ενημέρωση και μόνο. Στην περίπτωση που θέλετε να εφαρμόσετε μία θεραπεία που αναγράφεται στο dromostherapeia.gr, επιβάλλεται να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Η πληροφόρηση που δίνεται εδώ δεν είναι, δεν μπορεί και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν βάση για διάγνωση ή επιλογή θεραπείας.
Ο dromostherapeia.gr δεν φέρει καμία ευθύνη για τυχόν λάθη ή παραλείψεις ή οποιοδήποτε πρόβλημα προκύψει που να έχει σχέση με υλικό που περιλαμβάνεται σ’ αυτήν.