Γράφει: Κωνσταντίνος Ι. Στρατούλιας, Γενικός Χειρουργός, Συνεργάτης ΔΘΚΑ «Υγεία»

Η κήλη είναι ένα άνοιγμα στους μυς του κοιλιακού τοιχώματος, μέσα από το οποίο προβάλει το έντερο ή άλλα ενδοκοιλιακά όργανα. Η αποκατάσταση της βουβωνοκήλης είναι η πιο συχνή επέμβαση στη γενική χειρουργική. Η πιθανότητα εμφάνισης στους άντρες είναι 27% και στις γυναίκες 3%. Παρά την εμπειρία διακοσίων και πλέον ετών στην αποκατάσταση της βουβωνοκήλης, η έρευνα για την τέλεια τεχνική συνεχίζεται. Η τεχνική Bassini, που συνίστατο σε αποκατάσταση χωρίς να χρησιμοποιείται πλέγμα, κυριαρχούσε για περίπου εκατό χρόνια με διάφορες τροποποιήσεις. Είχε όμως σημαντικό μετεγχειρητικό πόνο και ποσοστό υποτροπής (επανεμφάνιση της κήλης) περίπου 15%.

Δύο ήταν οι επαναστατικές αλλαγές την τελευταία εικοσαετία στη χειρουργική της βουβωνοκήλης. Η πρώτη το 1989, με την εφαρμογή της τεχνικής Lichtenstein, στην οποία χρησιμοποιείται πλέγμα για να συγκρατεί το περιεχόμενο της κήλης, χωρίς να εφαρμόζεται τάση στους μυς. Η δεύτερη επανάσταση ήρθε με την εφαρμογή της λαπαροσκοπικής τεχνικής το 1990, στην οποία πάλι χρησιμοποιείται πλέγμα, αλλά αυτήν τη φορά δεν γίνεται καμία τομή στους μυς. Τα ποσοστά υποτροπής με τη χρήση του πλέγματος έπεσαν κάτω από 5% για την ανοιχτή μέθοδο και γύρω στο 1%-2% για τη λαπαροσκοπική, όταν βεβαίως αυτή γίνεται σε εξειδικευμένα κέντρα. Επίσης, ο μετεγχειρητικός πόνος μειώνεται σημαντικά. Στις μέρες μας, δεν νοείται αποκατάσταση βουβωνοκήλης χωρίς πλέγμα, καθώς, παράλληλα με την εξέλιξη των παραπάνω τεχνικών, εξελίχθηκαν σημαντικά τα υλικά και οι τεχνικές αποστείρωσής τους.

Η κλασική λαπαροσκοπική τεχνική γίνεται με τρεις μικρές οπές, μία στον ομφαλό και δύο στην κάτω κοιλιά. Από εκεί εισάγονται η κάμερα που βρίσκεται στην άκρη ενός λεπτού σωλήνα (λαπαροσκόπιο) και τα απαραίτητα εργαλεία. Η κάμερα στέλνει μια μεγεθυμένη εικόνα του εσωτερικού της κοιλιάς στην οθόνη, δίνονται στον χειρουργό ένα κοντινό οπτικό πεδίο της περιοχής της κήλης. Κοιτάζοντας την οθόνη, ο χειρουργός, με προσεχτικούς χειρισμούς των εργαλείων που εισάγει από τις οπές, επιδιορθώνει την κήλη με τη βοήθεια συνθετικού πλέγματος. Το πλέγμα τοποθετείται κάτω από τους μυς, χωρίς να εφαρμόζεται τάση, και με μεγάλη ακρίβεια, που επιτρέπει η μεγεθυμένη εικόνα. Επομένως, είναι η εσωτερική πίεσης της κοιλιάς (από μέσα προς τα έξω) που σπρώχνει το πλέγμα επάνω στο μυϊκό τοίχωμα και το κρατά στη σωστή του θέση.

Αντιθέτως, στην ανοιχτή επέμβαση, το πλέγμα τοποθετείται πάνω από τους μυς και η πίεση της κοιλιάς το ωθεί προς τα έξω. Από μηχανικής πλευράς, το πλεονέκτημα της λαπαροσκοπικής τεχνικής είναι μεγάλο. Αρκεί να σκεφτεί κανείς την αναλογία με το μπάλωμα στα λάστιχα των αυτοκινήτων, το οποίο τοποθετείται από μέσα και όχι απέξω, ώστε να συγκρατείται στη θέση του από την πίεση του αέρα μέσα στο λάστιχο.

Σύντομη ανάρρωση

Αρκετές ανοιχτές τεχνικές (όπως η τεχνική Kugel) προσπαθούν να μιμηθούν τη λαπαροσκοπική τεχνική με τοποθέτηση του πλέγματος σε αυτήν τη θέση. Όμως, η λαπαροσκοπική τεχνική έχει σημαντικά λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο και ελάχιστες πιθανότητες να έχει ο ασθενής χρόνιο νευροπαθητικό πόνο, που είναι δυνατόν να συμβεί σε μεγάλο ποσοστό ασθενών, έπειτα από ανοιχτή επέμβαση. Επίσης, η ανάρρωση και η επιστροφή στη δουλειά και στις φυσιολογικές δραστηριότητες είναι πολύ πιο σύντομη μετά τη λαπαροσκοπική επέμβαση.

Έτσι λοιπόν, η νέα λαπαροσκοπική τεχνική από μία οπή στον ομφαλό χωρίς εμφανή ουλή SILS (single incision laparoscopic surgery) μας δίνει τη δυνατότητα να πραγματοποιούμε μια καταξιωμένη από αρκετά χρόνια λαπαροσκοπική τεχνική με μία μόνο οπή στον ομφαλό. Λιγότερες τομές είναι τελικά καλύτερες για τον ασθενή, που έχει, έτσι τον ελάχιστον δυνατό πόνο, μείωση του χρόνου αποκατάστασης και επιστροφή στις φυσιολογικές δραστηριότητες, και φυσικά, πολύ καλύτερο κοσμητικό αποτέλεσμα, εξαιτίας μιας τομής που δεν είναι εμφανής.

Εκτός από μεγάλη εμπειρία και εξειδίκευση του χειρουργού, η λαπαροσκοπική τεχνική χρειάζεται πολύ καλή αντίληψη της τρισδιάστατης ανατομίας της περιοχής. Η εξέλιξη της τεχνολογίας με την παραγωγή αρθρούμενης κάμερας και εργαλείων, μας επιτρέπει να πραγματοποιούμε αυτές τις επεμβάσεις με ασφάλεια. Μέχρι σήμερα έχουμε πραγματοποιήσει επιτυχώς με την ίδια λαπαροσκοπική τεχνική επεμβάσεις αφαίρεσης χολής και μετεγχειρητικής κοιλιοκήλης. Και η παραγωγή της νέας γενιάς εργαλείων εισάγει πια αυτή την τεχνική και σε άλλες επεμβάσεις που πραγματοποιούμε λαπαροσκοπικά, όπως η κολεκτομή (αφαίρεση τμήματος του εντέρου) και η διαφραγματοκήλη.

Άρθρο από το Ιατρικό περιοδικό "Popular Medicine"