Web
Analytics
Η συμβολή της διοισοφάγειας ηχωκαρδιογραφίας στη λήψη αποφάσεων - Ο Δρόμος για την Θεραπεία

Η συμβολή της διοισοφάγειας ηχωκαρδιογραφίας στη λήψη αποφάσεων

Γράφει: Δημήτριος Κετίκογου, ΜD, ΡhD, FESC, Διευθυντής Στεφανιαίας Μονάδας και Ηχωκαρδιογραφίας, Ιατρικού Διαβαλκανικού

 

Η ηχωκαρδιογραφία έχει πλέον καθιερωθεί ως ένα πολύτιμο και εν πολλοίς αναντικατάστατο διαγνωστικό εργαλείο της καθημερινής κλινικής πρακτικής. Ως εκ τούτου, έχει αρχίσει να ξεφεύγει από τα στενά όρια του πχωκαρδιογραφικού εργαστηρίου και να εφαρμόζεται στις μονάδες εντατικής θεραπείας, στα εξωτερικά ιατρεία και τα χειρουργεία.

Μία εφαρμογή, από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, της ηχωκαρδιογραφίας είναι η διοισοφάγεια ηχωκαρδιογραφία (ΔΗ). Η ΔΗ διευκολύνει τη διάγνωση και κατευθύνει τη θεραπεία τόσο στο εργαστήριο όσο και διεγχειριτικά, χωρίς να παρεμβαίνει στο χειρουργικό πεδίο, μειώνοντας, μάλιστα, τους χειρουργικούς χρόνους καθώς βοηθάει τον χειρουργό στη σχεδίαση της επέμβασης, προσφέροντας ακριβείς πληροφορίες σχετικά με την ανατομία και τη λειτουργία της καρδιάς και των αγγείων. Επιπλέον, επιτρέπει τη συνεχή διεγχειριτική παρακολούθηση. Επιβεβαιώνει άμεσα τα χειρουργικά αποτελέσματα, ανιχνεύοντας παράλληλα υπολειπόμενες βλάβες, οι οποίες χρήζουν περαιτέρω διόρθωσης στον ίδιο χρόνο ιδιαίτερα σημαντική για τη χειρουργική αντιμετώπιση των βαλβιδοπαθειών, συγγενών καρδιοπαθειών και στεφανιαίας νόσου. Επίσης, έχει αναφερθεί ότι μπορεί να επηρεάσει την καρδιακή αναισθησία και το χειρουργικό πλάνο σε περισσότερες από 50% των περιπτώσεων. Υπάρχουν βεβαίως και περιορισμοί μη σωστής απεικόνισης κάποιων σημείων της καρδιάς και των μεγάλων αγγείων (όπως το αρχικό τμήμα του αορτικού τόξου).

Εκτίμηση λειτουργικότητας αριστερής κοιλίας

Η ΔΗ καθίσταται ιδιαίτερα χρήσιμη στην περιεγχειριτική εκτίμηση βαρέως πασχόντων ασθενών και ιδιαιτέρως εκείνων που εμφανίζουν οξείες μεταβολές στην αιμοδυναμική τους κατάσταση. Επιτρέπει τη συνεχή εκτίμηση της συνολικής συστολικής απόδοσης της αριστερής κοιλίας και του κλάσματος εξώθησης αυτής, καθώς επίσης και της εκτίμησης της τμηματικής κινητικότητας των τοιχωμάτων της αριστερής κοιλίας και μάλιστα προ της εμφάνισης ηλεκτροκαρδιογραφικών διαταραχών, ιδίως για την ανίχνευση διεγχειριτικής ισχαιμίας.

Αιμοδυναμική εκτίμηση καρδιοχειρουργικού ασθενούς

Μεγάλη σημασία έχει η χρήση της ΔΗ σε καταστάσεις οξέων μεταβολών της αιμοδυναμικής κατάστασης των ασθενών για την άμεση διερεύνηση της αιτίας, τόσο στη χειρουργική αίθουσα όσο και στη μονάδα εντατικής θεραπείας και η αναίμακτη εκτίμηση της φόρτισης της αριστερής κοιλίας στην καθοδήγηση των θεραπευτικών επιλογών.

Βαλβιδοπάθειες

Α) Εκτίμηση χειρουργικής επιδιόρθωσης της μιτροειδούς. Απαραίτητη προϋπόθεση στην προεγχειριτική εκτίμηση της ανεπάρκειας μιτροειδούς βαλβίδας είναι η λεπτομερής εκτίμηση της βλάβης (με 2D και με 3D ηχωκαρδιογραφία) και ο σωστός προγραμματισμός των χειρουργικών τεχνικών. Απαιτείται η εντόπιση της βλάβης καθώς και η κινητικότητα των γλωχίνων της μιτροειδούς βαλβίδας καθώς η μετεγχειρητική εκτίμηση της βαλβιδοπλαστικής αυτής. Οι σωστές πληροφορίες για την επιτυχία της επιδιόρθωσης καθορίζουν και την πρόγνωση του ασθενούς.

Β) Εκτίμηση χειρουργικής αντικατάστασης λοιπών βαλβίδων καθώς και η εντόπιση των βλαβών αυτών. Η ΔΗ αποτελεί την απεικονιστική τεχνική εκλογής για την αξιολόγηση της λειτουργικότητας καθώς και της ανατομίας των φυσικών βαλβίδων με εντόπιση των βλαβών αυτών (ανεπάρκεια αορτικής βαλβίδας) αλλά και αξιολόγηση της τοποθέτησης χειρουργικά ή διαδερμικά των προσθετικών βαλβίδων (μηχανικές ή Βιολογικές).
Η ευκρινής απεικόνιση της βαλβιδικής επιφάνειας και παραβαλβιδικής ανατομίας επιτρέπει την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της ενδεχόμενης ανάπτυξης θρόμβων, εκβλαστήσεων, αποστημάτων και συριγγίων.

Εκτίμηση θωρακικής αορτής

Η ΔΗ έχει καθιερωθεί στην καθημερινή κλινική πρακτική ως η πλέον εύκολη, προσβάσιμη και συγχρόνως αξιόπιστη μέθοδος για τη μελέτη της θωρακικής αορτής. Η διαγνωστική της δυνατότητα είναι μεγάλη και χρησιμοποιείται ευρύτατα για τη λεπτομερή μελέτη και διάγνωση όλων των παθήσεων της αορτής, τόσο των χρόνιων, όσο και των οξέων αορτικών συνδρόμων. Επίσης, καθορίζει το πλάνο της πιθανής χειρουργικής επέμβασης, την πρόγνωση του ασθενούς βελτιώνοντας τους χρόνους του χειρουργείου. Σε ασθενείς με αυξημένο κίνδυνο εμβολών μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την μείωση της νοσηρότητας με την καθοδήγηση των χειρουργικών χειρισμών.

Εκτίμηση συγγενών καρδιοπαθειών

Η ΔΗ είναι ιδιαίτερα πολύτιμη στην πληρέστερη εκτίμηση της ανατομίας και της παθοφυσιολογίας καθώς και στην χειρουργική των συγγενών καρδιοπαθειών, ώστε να είναι μέγιστος παράγοντας επιτυχίας των επεμβάσεων των ανωτέρω παθήσεων. Σημαντικό ρόλο παίζει η άμεση μετεγχειρητική εκτίμηση των αποτελεσμάτων της επεμβάσεως και η διόρθωση υπολειμματικών βλαβών οι οποίες είτε δεν υπέστησαν επαρκή διόρθωση εξ' αρχής είτε ανακαλύφθηκαν μετά την διόρθωση της κύριας βλάβης. Μεγάλο πλεονέκτημα προσφέρει η διοισοφάγεια 3D ηχωκαρδιογραφία στην πλήρη σύγκλιση της δευτερογενούς μεσοκολπικής επικοινωνίας διαδερμικά με χρήση ειδικών ομπρελών.

Λοιμώδης ενδοκαρδίτιδα

Η ενδοκαρδίτιδα είναι μια πάθηση, στην οποία η διάγνωση τίθεται από την κλινική και την εργαστηριακή εικόνα του ασθενούς. Η ανίχνευση εκβλαστήσεων ή αποστημάτων με τη διοισοφάγεια ηχωκαρδιογραφία αποτελεί μείζον κριτήριο για τη διάγνωση της ενδοκαρδίτιδας, ευρήματα τα οποία συνδυάζονται με τα εργαστηριακά και κλινικά ευρήματα του ασθενούς.

Καρδιακές εμβολές

Η χρήση της ΔΗ για την διάγνωση και τον χαρακτηρισμό της ανατομίας των καρδιακών όγκων θεωρείται μια από τις πλέον αξιόπιστες διαγνωστικές μεθόδους καθώς επίσης και για τη διερεύνηση της ενδοκαρδιακής επέκτασης αυτών σε σχέση με τα λοιπά ανατομικά μόρια (μεσοκολπικό διάφραγμα). Πολύτιμη αξία έχει η ΔΗ για την ανίχνευση της ύπαρξης ενδοκοιλοτικών θρόμβων, τόσο σε περίπτωση μυοκαρδιοπαθειών διατατικού τύπου, όσο και σε περιπτώσεις κολπικής μαρμαρυγής με εμβολικά επεισόδια, καθώς και για την πρόληψη αυτών σε περίπτωση απόφασης ανάταξης της αρρυθμίας, με έλεγχο του μεσοκολπικού διαφράγματος και για τον έλεγχο των ωτίων των κόλπων. Τέλος, οι επεμβάσεις μυεκτομής σε ασθενείς που πάσχουν από αποφρακτική υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια αποτελούν σοβαρή ένδειξη για εφαρμογή της διοισοφάγειας ηχοκαρδιογραφίας, με σκοπό την επιβεβαίωση της επάρκειας της επέμβασης.

Διοισοφάγεια ηχωκαρδιογραφία τριών διαστάσεων

Η τρισδιάστατη ηχωκαρδιογραφία, παρά τη βελτίωση της μεθόδου ως προς την ποιότητα και την ακρίβεια, χρησιμοποιείτο, μέχρι πρόσφατα, μόνο κατά τη διαθωρακική προσέγγιση. Από το 2007, που ο τρισδιάστατος διοισοφάγειος μορφομετατροπέας έγινε εμπορικά διαθέσιμος, η τρισδιάστατη διοισοφάγειος απεικόνιση άρχισε να εφαρμόζεται τόσο για ερευνητικούς σκοπούς όσο και στην κλινική πρακτική. Έτσι, αποτελεί σήμερα ένα επιπρόσθετο διαγνωστικό εργαλείο στο συμβατικό δισδιάστατο διοισοφάγειο ηχωκαρδιογράφημα. Η τρισδιάστατη διοισοφάγειος ηχωκαρδιογραφία εκμεταλλεύεται τα πλεονεκτήματα της ανατομικής σχέσης του οισοφάγου με την καρδιά και, επιπλέον, μπορεί με τον τρισδιάστατο χαρακτήρα της, να απεικονίσει τις καρδιακές δομές στερεοσκοπικά. Έτσι, εκτιμά με μεγαλύτερη ακρίβεια τη σχέση των ανατομικών δομών μεταξύ τους και ανιχνεύει τη θέση τους σε σχέση με το εγγύς περιβάλλον. Η συνεισφορά της είναι αξιοπρόσεκτη ιδιαίτερα στην απεικόνιση της μιτροειδούς βαλβίδας, του ωτίου του αριστερού κόλπου, του μεσοκολπικού διαφράγματος και των πνευματικών φλεβών, ενώ φαίνεται ότι, για την απεικόνιση της αορτικής και τριγλώχινος βαλβίδας, χρειάζεται επιπλέον βελτίωση της τεχνολογίας των μορφομετατροπέων. Η τρισδιάστατη διοισοφάγειος μελέτη παρά τους περιορισμούς που ακόμα υπάρχουν συστήνεται για την πιο λεπτομερή εκτίμηση της λειτουργικότητας των καρδιακών βαλβίδων και ιδιαίτερα της μιτροειδούς, τη μελέτη των συγγενών καρδιοπαθειών και την υποβοήθηση ιατρικών πράξεων κατά τη διάρκεια επεμβατικών διαδικασιών.

 

Δημήτριος Κετίκογου, ΜD, ΡhD, FESC
Διευθυντής Στεφανιαίας Μονάδας και Ηχωκαρδιογραφίας, Ιατρικού Διαβαλκανικού

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)
.

Κολύμβηση

Video

O Δρόμος για την Θεραπεία αποτελεί το site στον χώρο της υγείας, που απευθύνεται σε ασθενείς, ενημερώνοντάς τους για θέματα κλασικής ιατρικής αλλά και εναλλακτικών θεραπειών.

Η ιστοσελίδα περιέχει πληροφορίες και άρθρα, με σκοπό την ενημέρωση και μόνο. Στην περίπτωση που θέλετε να εφαρμόσετε μία θεραπεία που αναγράφεται στο dromostherapeia.gr, επιβάλλεται να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Η πληροφόρηση που δίνεται εδώ δεν είναι, δεν μπορεί και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν βάση για διάγνωση ή επιλογή θεραπείας.
Ο dromostherapeia.gr δεν φέρει καμία ευθύνη για τυχόν λάθη ή παραλείψεις ή οποιοδήποτε πρόβλημα προκύψει που να έχει σχέση με υλικό που περιλαμβάνεται σ’ αυτήν.