Ενδοφθάλμια πίεση: η άγνωστη πίεση
Οι περισσότεροι κατά καιρούς μετράμε την αρτηριακή μας πίεση, λίγοι, όμως, ελέγχουμε την πίεση των ματιών μας. Κάποιοι αγνοούμε και την ύπαρξή της. Ωστόσο, είναι πολύ σημαντικό να την ελέγχουμε, γιατί αν ανέβει και δεν ρυθμιστεί άμεσα μπορεί να βλάψει την όρασή μας.
Τα μάτια μας περιέχουν ένα υγρό (υδατοειδές) που παράγεται και ρέει συνεχώς μέσα και έξω απο αυτά. Η διακίνηση αυτού του υγρού, που δεν αποτελεί μέρος των δακρύων, δημιουργεί μια πίεση στο εσωτερικό του ματιού που είναι σχεδόν αταθερή. Αν για κάποιο λόγο παρεμποδίζεται η παροχέτευση του υδατοειδούς αυτού υγρού, τότε αυτό συσσωρεύεται μέσα στο μάτι και η πίεση των ματιών ανεβαίνει.
Πώς μετριέται η ενδοφθάλμια πίεση
Στο οξύ γλαύκωμα μια μικρή επέμβαση με laser (laser ιριδεκτομή) δίνει μόνιμη λύση αποτρέποντας αύξηση της πίεσης.
Πόση πρέπει να είναι;
Οι φυσιολογικές τιμές της πίεσης των ματιών διαφέρουν από άτομο σε άτομο, αλλά κυμαίνονται μέσα σε κάποια όρια. Έτσι, η μέση τιμή της ενδοφθάλμιας πίεσης είναι 10-21 mmHg.
Τι την ανεβάζει;
Συνήθως η αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης είναι αποτέλεσμα της γήρανσης. Η αποχετευτική οδός ή αποχετευτική γωνία του ματιού, όπως επιστημονικά λέγεται, γίνεται λιγότερο επαρκής με το πέρασμα του χρόνου και η πίεση στο εσωτερικό του ματιού αυξάνει σταδιακά.
Τα συμπτώματα και οι επιπτώσεις
Δυστυχώς, η αύξηση της πίεσης δεν έχει συμπτώματα. Δεν πονάει και δεν προκαλεί αλλαγές στην όραση. Η πίεση αυξάνεται αργά και σταδιακά ελλατώνοντας την όραση με αργό ρυθμό και χωρίς εμφανή συμπτώματα. Η ζημιά ωστόσο που προκαλεί είναι μη αναστρέψιμη. Η αυξημένη πίεση μπορεί να οδηγήσει σε γλαύκμα και σταδιακά σε καταστροφή του οπτικού νεύρου. Αν έχετε γλαύκωμα και δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα μπορεί να οδηγήσει σταδιακά σε τύφλωση. Κι επειδή όπως εόπαμε η διαδικασία γίνεται με αργούς ρυθμούς , δεν γίνεται αντιληπτή από αυτόν που πάσχει. Γι' αυτό και είναι απαραίτητη η ανάγκη προληπτικών εξετάσεων ώστε να διαγνωστεί έγκαιρα το πρόβλημα.
Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που η ενδοφθάλμια πίεση αυξάνεται γρήγορα και απότομα και τότε προκαλείται οξύ γλαύκωμα κλειστής γωνίας. Πρόκειται σχετικά για ένα σπάνιο τύπο γλαυκώματος ο οποίος όμως έχει έντονα συμπτώματα: θολή όραση, έντονο πόνο στα μάτια, πονοκέφαλο και ναυτία.
Για να μην παραπλανηθείτε
Η υψηλή πίεση καθ' αυτήν δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχετε και γλαύκωμα. Υπάρχουν άτομα που έχουν υψηλή ενδοφθάλμια πίεση, αλλά δεν έχουν γλαύκωμα. Γι' αυτό είναι απαραίτητο ο οφθαλμίατρος να λάβει υπόψη του πολλών ειδών δεδομένα (π.χ παράγοντες κινδύνου, αποτελέσματα ειδικών εξετάσεων κ.λπ.) για να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα. Για τη διάγνωση του γλαυκώματος υπάρχουν τρεις απλές και ανώδυνες εξετάσεις: Μέτρηση ενδοφθάλμιας πίεσης, εξέταση οπτικού νεύρου με βυθοσκόπηση, εξέταση οπτικού πεδίου. Ωστόσο, η επιβεβαίωση της διάγνωσης μπορεί να απαιτήσει εκτός από συχνή παρακολούθηση της ενδοφθάλμιας πίεσης και του οπτικού πεδίου και πιο εξειδικευμένες μεθόδους εξέτασης των νευρικών ινών που βοηθούν στην αποκάλυψη μιας πρώιμης βλάβης.
Ρίξτε την πίεση των ματιών
Για να πέσει η ενδοφθάλμια πίεση πρέπει να χορηγηθεί φαρμακευτική αγωγή. Συγκεκριμένα, χορηγούνται οφθαλμικές σταγόνες που λαμβάνονται διά βίου κι αν κριθεί απαραίτητο, συνδυάζονται και με χάπια. Αυτά τα φάρμακα μειώνουν την ενδοφθάλμια πίεση είτε καθυστερώντας την παραγωγή του υδατοειδούς υγρού στο εσωτερικό του ματιού είτε βελτιώνοντας τη ροή από την αποχευτική οδό.
Αναστάσιος Ι. Κανελλόπουλος, ΜD
Χειρουργός Οφθαλμίατρος
Ιδρυτής & Επιστημονικός Διευθυντής του Οφθαλμολογικού Ινστιτούτου LaserVision
Καθηγητής Οφθαλμολογίας Παν/μίου Νέας Υόρκης, NYU Medical School, NY, NY





