Web
Analytics
Γλαύκωμα και εγκυμοσύνη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία

H εµφάνιση Πρωτοπαθούς Γλαυκώµατος Ανοιχτής Γωνίας (ΠΓΑΓ) αυξάνει µε την ηλικία και είναι σπάνιο πριν την ηλικία των 40. Καθώς όµως όλο και περισσότερες γυναίκες επιλέγουν να γεννήσουν σε µεγαλύτερη ηλικία, η συχνότητα του Πρωτοπαθούς Γλαυκώµατος Ανοιχτής Γωνίας στις εγκύους µπορεί ν' αυξηθεί.
Η αντιµετώπιση του ΠΓΑΓ στις εγκύους και στις γυναίκες που προσπαθούν να µείνουν έγκυες, είναι µια πρόκληση αν και -µε σπάνιες εξαιρέσεις- ένα προϋπάρχον γλαύκωµα βελτιώνεται στη διάρκεια της εγκυµοσύνης. Επίσης δεν θα πρέπει να παραγνωρίζουµε τις πιθανές παρενέργειες των αντιγλαυκωµατικών φαρµάκων και τους κινδύνους µιας πιθανής χειρουργικής επέµβασης.

Ενδοφθάλµια πίεση & Εγκυµοσύνη

Η ακριβής επίπτωση της εγκυµοσύνης στην Ενδοφθάλµια Πίεση (ΕΟΠ) και στο Πρωτοπαθές Γλαύκωµα Ανοιχτής Γωνίας, δεν έχει πλήρως µελετηθεί. Μελέτες σε µη γλαυκωµατικούς ασθενείς έχουν δείξει µια στατιστικά σηµαντική ελάττωση της ΕΟΠ, σε όλη τη διάρκεια της εγκυµοσύνης, σε σχέση
µε µη εγκύους, κυρίως δε στο 3ο τρίµηνο. Η εγκυµοσύνη έχει συνδεθεί µε µια ελάττωση της ΕΟΠ κατά 10% σε υγιείς οφθαλµούς. Σε µια µελέτη εγκύων γυναικών µε οφθαλµική υπερτονία παρατηρήθηκε σηµαντική ελάττωση της ΕΟΠ σε σχέση µε εγκύους χωρίς υπερτονία. Η ελάττωση αυτή ήταν µεγαλύτερη στο 3ο τρίµηνο της εγκυµοσύνης και συνοδευόταν από µικρότερη ηµερήσια διακύµανση της ΕΟΠ σε σχέση µε µη εγκύους. Οι «Qureshi και Συνεργάτες» αναφέρουν επίσης ότι η ελάττωση της ΕΟΠ ήταν µεγαλύτερη στις πολυτόκους απ' ότι στις πρωτοτόκους και αυτή τη διαφορά την απέδωσαν στο µεγαλύτερο stress των πρωτοτόκων και στις εκκρινόµενες από αυτό ορµόνες (epinephrine & norepinephrine).

Γι' αυτή την ελάττωση της ΕΟΠ έχουν ενοχοποιηθεί:

  1. Η αύξηση της ραγοειδοσκληρικής αποχέτευσης λόγω των ορµονικών αλλαγών (οιστρογόνα, προγεστερόνη, β-HCG).
  2. Η παρατηρούµενη οξείδωση κατά τη διάρκεια της κύησης που µπορεί να προκαλέσει ελάττωση της παραγωγής του υδατοειδούς υγρού (ΥΥ).
  3. Η ελάττωση της πίεσης στις επισκληρικές φλέβες.
  4. Είναι πιθανό η ελάττωση να µην είναι πραγµατική αλλά να οφείλεται σε ελάττωση της κερατοσκληρικής ακαµψία λόγω των ορµονικών αλλαγών, που οδηγούν σε ψευδώς χαµηλές µετρήσεις µε το τονόµετρο Goldmann.

Παρά το γεγονός όµως ότι όλες οι πληροφορίες συγκλίνουν στην ελάττωση της ΕΟΠ κατά τη διάρκεια της εγκυµοσύνης, ένα προϋπάρχον γλαύκωµα µπορεί να επιδεινωθεί. Σε µια µελέτη των «Brauner και Συνεργατών», το 36% των οφθαλµών εγκύων µε γλαύκωµα, παρουσίασαν αύξηση της ΕΟΠ ή επιδείνωση των οπτικών πεδίων.

Ο τοκετός στις εγκύους µε γλαύκωµα

Σε εγκύους µε στενή γωνία µπορεί να συµβεί κρίση οξέως γλαυκώµατος κατά τον τοκετό. Σε µια µελέτη που κατέγραψε την ΕΟΠ στη διάρκεια της εξέλιξης του τοκετού, βρέθηκε ότι η µέση ΕΟΠ αυξήθηκε κατά 1,4 mmHg (στατιστικά σηµαντικά), µειώθηκε κατά 3,4 mmHg αµέσως µετά τον τοκετό και επανήλθε -στα προ τοκετού επίπεδα- σε 72 ώρες.
Υποθέτουµε ότι η αύξηση της ωκυτοκίνης στη διάρκεια του τοκετού προκαλεί αγγειοσύσπαση και ελάττωση της αποχέτευσης του υδατοειδούς υγρού ή ότι η εξώθηση µέσω µηχανισµού Valsava είναι υπεύθυνη για την αύξηση της ΕΟΠ.
Επίσης τυχόν µεγάλη απώλεια αίµατος κατά τον τοκετό µπορεί να οδηγήσει σε παροδική υπόταση και αυξηµένο κίνδυνο για επιδείνωση του γλαυκώµατος.

Θεραπεία

Η αντιµετώπιση του γλαυκώµατος σε µια έγκυο γυναίκα απαιτεί ισορροπία ανάµεσα στα οφέλη της θεραπείας, τον κίνδυνο για το έµβρυο και τον κίνδυνο για τη µητέρα. 80% περίπου του όγκου µιας οφθαλµικής σταγόνας αποχετεύεται µέσω του ρινοδακρυϊκού πόρου και εισέρχεται στη συστηµατική κυκλοφορία, λόγω της υψηλής αιµάτωσης της περιοχής. Επίσης, τα κολλύρια, επειδή παρακάµπτουν το µεταβολισµό τους στο ήπαρ, εισέρχονται αυτούσια στην κυκλοφορία και δια µέσω του πλακούντα εισέρχονται αυτούσια στην κυκλοφορία του εµβρύου και εκκρίνονται στο αµνιακό υγρό από τα νεφρά, τους πνεύµονες και το δέρµα. Επειδή η οργανογένεση γίνεται στις 12 πρώτες εβδοµάδες της κύησης, η πιθανή τερατογόνος δράση των φαρµάκων είναι πιο σοβαρή όταν λαµβάνονται σε αυτή την περίοδο. Κανένα αντιγλαυκωµατικό φάρµακο δεν θεωρείται ούτε εντελώς ασφαλές µα ούτε και επιβλαβές. Τα περισσότερα φάρµακα ανήκουν σε κατηγορίες που, µε βάση αποτελέσµατα διαφόρων µελετών, φαίνεται ότι δεν προκαλούνται προβλήµατα σε ζώα, χωρίς όµως να είναι ξεκάθαρο για βλάβες σε έµβρυα.

Συμπεράσματα

  1. Η συνύπαρξη γλαυκώµατος και εγκυµοσύνης είναι σχετικά σπάνια. Αν και η Ενδοφθάλµια Πίεση συνήθως µειώνεται στη διάρκεια της εγκυµοσύνης, φαρµακευτική και σπανιότερα χειρουργική θεραπεία µπορεί ν' απαιτηθεί. Τα περισσότερα αντιγλαυκωµατικά κολλύρια κατατάσσονται στην κατηγορία C.
  2. Σήµερα µόνο η βριµονιδίνη ανήκει στην κατηγορία Β αν και θα πρέπει να διακόπτεται σε θηλάζουσες µητέρες, γιατί εκκρίνεται στο µητρικό γάλα.
  3. Η Lasertrabeculoplasty είναι µια ασφαλής και αποτελεσµατική µέθοδος για να µειωθεί η Ενδοφθάλµια Πίεση και µπορεί να χρησιµοποιείται εναλλακτικά.
  4. Αν είναι απολύτως αναγκαίο, χειρουργική αντιµετώπιση χωρίς χρήση αντιµεταβολιτών υπό τοπική αναισθησία µπορεί να γίνει.
  5. Όταν είναι αναγκαία η θεραπεία σε µια έγκυο µε γλαύκωµα, πρέπει να επιλέγεται ο πιο ασφαλής παράγοντας και µε τη µικρότερη δοσολογία.

 

 

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)
Γεράσιμος Δ. Κοψίνης Μ.D., Ph.D

Χειρουργός Οφθαλμίατρος

Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών
Διευθυντής Τμήματος Γλαυκώματος στο Athens Vision

Ιστότοπος: https://www.athensvision.gr

Κολύμβηση

Video

O Δρόμος για την Θεραπεία αποτελεί το site στον χώρο της υγείας, που απευθύνεται σε ασθενείς, ενημερώνοντάς τους για θέματα κλασικής ιατρικής αλλά και εναλλακτικών θεραπειών.

Η ιστοσελίδα περιέχει πληροφορίες και άρθρα, με σκοπό την ενημέρωση και μόνο. Στην περίπτωση που θέλετε να εφαρμόσετε μία θεραπεία που αναγράφεται στο dromostherapeia.gr, επιβάλλεται να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Η πληροφόρηση που δίνεται εδώ δεν είναι, δεν μπορεί και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν βάση για διάγνωση ή επιλογή θεραπείας.
Ο dromostherapeia.gr δεν φέρει καμία ευθύνη για τυχόν λάθη ή παραλείψεις ή οποιοδήποτε πρόβλημα προκύψει που να έχει σχέση με υλικό που περιλαμβάνεται σ’ αυτήν.