Web
Analytics
Πρόσφατη μελέτη συνδέει τη μετάγγιση αίματος με τη πρόκληση καρδιακής προσβολής - Ο Δρόμος για την Θεραπεία

Πρόσφατη μελέτη συνδέει τη μετάγγιση αίματος με τη πρόκληση καρδιακής προσβολής

Κάθε μέρα, χρησιμοποιούνται παγκοσμίως εκατομμύρια μονάδες αίματος καθώς χειρουργοί μάχονται για να σώσουν ζωές. Εκατομμύρια συνανθρώπων μας λαμβάνουν ξένο αίμα για να αντιμετωπίσουν την απώλεια στις χειρουργικές επεμβάσεις ανοικτής καρδιάς.

Από το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, που χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά μαζικά, οι μεταγγίσεις αίματος έχουν θεωρηθεί ως απαραίτητη πρακτική για τους ασθενείς που υποβάλλονται σε χειρουργική επέμβαση.

Τώρα όμως, εγείρονται ανησυχίες. Ενώ πράγματι οι μεταγγίσεις αίματος έχουν σώσει ζωές, επίσης μπορεί να έχουν παρενέργειες.

Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως όσοι υποβάλλονται σε μετάγγιση αίματος κατά τη διάρκεια μιας χειρουργικής επέμβασης διατρέχουν, στη συνέχεια, αυξημένο κίνδυνο θανάτου, κυρίως από έμφραγμα ή εγκεφαλικό, αλλά και από σοβαρές ασθένειες, όπως η σηψαιμία, η πνευμονία και ο καρκίνος των λεμφαδένων.

Οι ειδικοί φοβούνται πως οι χειρούργοι του Εθνικού Συστήματος Υγείας της Μ.Βρετανίας (NHS) αγνοούν τους κινδύνους των μεταγγίσεων εκτός εάν είναι απολύτως ζωτικής σημασίας.

Ο ακριβής λόγος για τον οποίο το μεταγγιζόμενο ξένο αίμα μπορεί να έχει ένα τέτοιο καταστροφικό αποτέλεσμα είναι ένα μυστήριο. Και δεν αφορά αίμα που μπορεί να μολύνει τους ασθενείς με θανατηφόρους ιούς.

Οι επιστήμονες ερευνούν δύο πιθανές αιτίες. Η μία είναι ότι το προσφερόμενο αίμα, αντί να ενισχύσει την ικανότητα ενός άρρωστου ατόμου να αντιμετωπίσει τις λοιμώξεις, ενδέχεται να αφήσει το ανοσοποιητικό του σύστημα ανίκανο να αντιμετωπίσει τις επιθέσεις από βακτήρια και ιούς.

Η άλλη είναι ότι οι μεταγγίσεις μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή στα αιμοφόρα αγγεία, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού επεισοδίου μετά από την χειρουργική επέμβαση. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι κατά τη διάρκεια της 30ήμερης διάρκειας ζωής του, το αποθηκευμένο αίμα υποβάλλεται σε βασικές αλλαγές που μπορεί να το καταστήσουν τοξικό για ορισμένους από τους λήπτες.

Θεωρείται ότι τα τοξικά ένζυμα που απελευθερώνονται από τα ερυθρά αιμοσφαίρια αντί να αποβάλλονται από το σώμα συσσωρεύονται στο αποθηκευμένο αίμα και επιτίθενται στο ανοσοποιητικό σύστημα.

Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Κεντάκι διαπίστωσαν ότι μια μικρή μετάγγιση αίματος από μία μόνο μονάδα - περίπου μισό λίτρο - αύξησε τον κίνδυνο θανάτου εντός 30 ημερών κατά 32%.

Μια μονάδα είναι η μικρότερη ποσότητα που συνήθως λαμβάνουν οι ασθενείς. Οι περισσότεροι χρειάζονται περίπου τρεις μονάδες για να βοηθηθούν να αντιμετωπίσουν τη χειρουργική επέμβαση.

Η μελέτη, που δημοσιεύεται στην Επιθεώρηση του Αμερικανικού Κολλεγίου Χειρουργών, εξέτασε 125.000 ασθενείς που υποβλήθηκαν σε χειρουργική επέμβαση για μια σειρά από αιτίες, όπως κήλη ή σκωληκοειδίτιδα.

Μαζί με μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου, διαπίστωσε ότι οι πιθανότητες δηλητηρίασης του αίματος, πνευμονίας ή λοιμώξεων του τραύματος αυξήθηκαν κατά 23%, σε σύγκριση με εκείνους που δεν έλαβαν αίμα.

Οι ασθενείς που πήραν δύο μονάδες αίματος είχαν μεγαλύτερο κίνδυνο, με τα ποσοστά θανάτων σε αυτή την ομάδα να αγγίζουν το 38% και ασθενείας το 40%.

«Με εξέπληξε ότι μία μονάδα θα μπορούσε να ενέχει έναν τέτοιο κίνδυνο», είπε ο ερευνητής Dr. Andrew Bernard, του Κολλεγίου Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Κεντάκι.

«Αλλά πιστεύω ότι οι χειρουργοί, οι αναισθησιολόγοι και το ιατρικό προσωπικό υπο-εκτιμούν τις αρνητικές επιπτώσεις της μετάγγισης».

«Η μετάγγιση είναι μια σωτήρια θεραπεία που έχει κάνει την περίπλοκη χειρουργική θεραπεία δυνατή. Αλλά έχει επίσης και ανεπιθύμητες επιπτώσεις στο ανοσοποιητικό σύστημα».

Μία μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Anaesthesia and Analgesia, εξέτασε 9.000 ασθενείς που υποβλήθηκαν σε εγχείρηση καρδιάς και βρήκε ότι ο κίνδυνος θανάτου εντός έξι μηνών από μία ή δύο μονάδες μετάγγισης αίματος αυξήθηκε κατά 67%.

Το αίμα αποτελείται από τέσσερα βασικά στοιχεία: τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα λευκά αιμοσφαίρια, τα αιμοπετάλια και το πλάσμα.

Οι περισσότερες μεταγγίσεις περιλαμβάνουν τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα οποία έχουν διαχωριστεί από τα άλλα συστατικά του αίματος, καθώς αυτά είναι υπεύθυνα για την παροχή οξυγόνου στο σώμα. Όταν ένας ασθενής χάνει αίμα κατά τη διάρκεια μιας εγχείρησης, στερείται επάρκεια ερυθρών αιμοσφαιρίων για να μπορεί το σώμα να κάνει μια πλήρη αποκατάσταση. Χωρίς τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα όργανα αρχίζουν να εξασθενούν και να μπορεί να σταματήσουν να λειτουργούν.

Κατά τα τελευταία 50 χρόνια, η χρήση προσφερόμενων ερυθρών αιμοσφαιρίων δεν προορίζεται μόνο για τις καταστροφικές αιμορραγίες αλλά έχει επεκταθεί και στη συνήθη χειρουργική επέμβαση.

Μερικοί ειδικοί λένε, ότι αυτό οφείλεται σε χειρούργους που κάνουν «προληπτική» μετάγγιση, δηλαδή, όταν δεν υπάρχει καμία προφανής ένδειξη κινδύνου μερικοί χειρουργοί χρησιμοποιούν δωρηθέν αίμα θεωρώντας ότι παρέχει επιπρόσθετη ασφάλεια για την πλήρη αποκατάσταση του ασθενή.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, πάνω από το 50% των 30.000 ασθενών που έχουν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση bypass έλαβαν αίμα, αλλά εκτιμάται ότι ήταν αναγκαίο μόνο στο 3%, λόγω απειλητικών καταστάσεων για τη ζωή του ασθενούς.

Το απίστευτο είναι πως ποτέ δεν υπήρξε οποιαδήποτε σημαντική έρευνα για την αποτελεσματικότητα ή την ασφάλεια των μεταγγίσεων αίματος. Επίσης, δεν υπάρχουν σαφείς διαχωριστικές γραμμές σχετικά με το πότε οι χειρούργοι θα πρέπει να χρησιμοποιούν δωρηθέν αίμα, κάτι που μπορεί να προκαλέσει υπερβολική κατανάλωση.

Η κύρια ένδειξη ότι είναι απαραίτητη η μετάγγιση αίματος είναι η αναιμία - η πτώση της αιμοσφαιρίνης, στην ουσία του οξυγόνου που μεταφέρουν στα ερυθρά αιμοσφαίρια.

Τα επίπεδα μετρώνται σε γραμμάρια ανά δέκατο λίτρου αίματος. Ένα υγιές άτομο έχει συνήθως αιμοσφαιρίνη 13,5 έως 17,5 γραμμάρια και μια γυναίκα 11,5 έως 15,5g. Αν πέσει η αιμοσφαιρίνη κάτω από τα 5 γραμμάρια τότε ο κίνδυνος σε ένα ασθενή αυξάνεται δραματικά. Αλλά κάποιοι χειρουργοί μεταγγίζουν αίμα με υπόνοια αναιμίας.

«Μερικοί λένε θα πρέπει να δοθεί αίμα, όταν τα επίπεδα της αιμοσφαιρίνης πέσουν στο δέκα», αναφέρει ο κ. Gavin Murphy, ανώτερος λέκτορας της καρδιοχειρουργικής στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ, «αλλά, άλλοι λένε έξι».

Ο Murphy διεξήγαγε μια μελέτη σε 8.500 ασθενείς που είχαν υποβληθεί σε εγχείρηση καρδιάς το 2007, τα αποτελέσματα της οποίας έδειξαν ότι σε αυτούς που είχε γίνει μετάγγιση αίματος ερυθρών αιμοσφαιρίων τριπλασιάστηκε ο κίνδυνος καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων.

Τώρα ο ίδιος και οι συνάδελφοί του συμμετέχουν σε μια προσπάθεια 1 εκατ. £, που χρηματοδοτείται από το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας Έρευνας Τεχνολογίας Αξιολόγησης, προκειμένου να διαπιστώσουν αν οι μεταγγίσεις ευθύνονται για την αύξηση των θανάτων και των προσβολών.

Η μελέτη αυτή, η οποία ξεκίνησε το Δεκέμβριο του 2008 και θα ολοκληρωθεί το 2013, θα είναι πειραματική, δίνοντας αίμα μόνο αν η αιμοσφαιρίνη του ασθενούς πέσει κάτω των 7,5 κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης.

Σε άλλους ασθενείς, θα γίνει μετάγγιση όταν πέσει κάτω από εννέα. Οι ερευνητές θα παρακολουθούν τις δύο ομάδες για να δουν πόσοι εμφάνισαν σηψαιμία, λοιμώξεις, καρδιακές προσβολές, εγκεφαλικά επεισόδια ή νεφρική ανεπάρκεια εντός των τριών μηνών μετά τη χειρουργική επέμβαση.

Εν τω μεταξύ, ο Κρις Κούπερ, καθηγητής Βιοχημείας στο Πανεπιστήμιο του Essex, έχει αναπτύξει τεχνητό αίμα που, όπως ισχυρίζεται, είναι πιο ασφαλές από το δωρηθέν αίμα.

Προειδοποιεί: «Η μετάγγιση αίματος δεν είναι πάντα για καλό και πρέπει να κρίνεται πότε είναι καλύτερο να δοθεί.

«Ανησυχώ αν οι χειρουργοί σκέφτονται την μετάγγιση αίματος σαν ακίνδυνη. Ακόμα δεν γνωρίζουμε πόσο αίμα να δώσουμε και πότε».

Η NHS Blood and Transplant, η υπηρεσία που επιβλέπει τις μεταγγίσεις αίματος, είπε ότι καλωσορίζει κάθε έρευνα που «ρίχνει φως στους κινδύνους και τα οφέλη της μετάγγισης» και υπογράμμισε τις προσπάθειες της κυβέρνησης να μειώσει την κατάχρηση με το να μειώσει τη χρήση ερυθρών αιμοσφαιρίων «κατά 17% τα τελευταία έξι χρόνια».

Μια άλλη επιλογή είναι να στραφούν σε αυτόλογες μεταγγίσεις αίματος, δηλαδή στην χρήση αίματος του ίδιου του ασθενή, το οποίο λαμβάνεται λίγες ημέρες πριν από την επέμβαση τους.

Μια άλλη τεχνική είναι η διεγχειρητική διάσωση των κυττάρων (cell salvage), με την οποία συλλέγεται το αίμα που χάνεται κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης. Ωστόσο, δεν χρησιμοποιούν πολλά νοσοκομεία αυτήν την τεχνική.

Παρά τις ανησυχίες, οι ειδικοί εξακολουθούν να πιστεύουν πώς οι μεταγγίσεις έχουν βοηθήσει τη χειρουργική τα τελευταία 60 χρόνια.

Ο Murphy αναφέρει: «Η μετάγγιση έχει σώσει αμέτρητες ζωές και, κατά τη γνώμη μου, παραμένει ένα από τα θαύματα της σύγχρονης ιατρικής».

Πώς να προστατευθείτε:

  • Το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας της Μ. Βρετανίας συμβουλεύει τους ασθενείς που πρόκειται να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση να τρέφονται με τροφές πλούσιες σε σίδηρο - όπως το κόκκινο κρέας, τα όσπρια, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και οι ξηροί καρποί ή σπόροι – για να μειωθεί ο κίνδυνος της αναιμίας.
  •  Με εξέταση αίματος, θα πρέπει να γίνεται έλεγχος, έξι έως οκτώ εβδομάδες πριν από την επέμβαση, για να διαπιστωθεί αν είστε αναιμικοί.
  •  Η έλλειψη σιδήρου μπορεί να προκαλέσει αναιμία και αν αντιμετωπιστεί προ-εγχειρητικά μπορεί να μειωθεί η ανάγκη μετάγγισης.
  •  Μπορείτε επίσης να μιλήσετε με τον χειρουργό σας για τη δυνατότητα δωρεάς αίματος σας για χρήση κατά την επέμβαση.
 
 
 

 

 

 

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)
Συντακτική ομάδα

Από την Συντακτική Ομάδα του dromostherapeia.gr

Κολύμβηση

Video

O Δρόμος για την Θεραπεία αποτελεί το site στον χώρο της υγείας, που απευθύνεται σε ασθενείς, ενημερώνοντάς τους για θέματα κλασικής ιατρικής αλλά και εναλλακτικών θεραπειών.

Η ιστοσελίδα περιέχει πληροφορίες και άρθρα, με σκοπό την ενημέρωση και μόνο. Στην περίπτωση που θέλετε να εφαρμόσετε μία θεραπεία που αναγράφεται στο dromostherapeia.gr, επιβάλλεται να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Η πληροφόρηση που δίνεται εδώ δεν είναι, δεν μπορεί και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν βάση για διάγνωση ή επιλογή θεραπείας.
Ο dromostherapeia.gr δεν φέρει καμία ευθύνη για τυχόν λάθη ή παραλείψεις ή οποιοδήποτε πρόβλημα προκύψει που να έχει σχέση με υλικό που περιλαμβάνεται σ’ αυτήν.