Τεκµηριωµένα δεδοµένα που έχουν συνδέσει το πεπτικό σύστηµα µε την ανάπτυξη οστεοπόρωσης έχουν οδηγήσει στην πρόσκληση γαστρεντερολόγων να συµµετάσχουν εντατικότερα στη µάχη κατά της οστεοπόρωσης και στην ανάγκη παράγοντες κινδύνου που οφείλονται σε παθήσεις του πεπτικού να επισηµαίνονται µε ιδιαίτερη έµφαση σε ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες για την πρόληψη της οστεοπόρωσης. Η καθηγήτρια Heidi-Ingrid Maaroos, από το Πανεπιστήµιο του Ταλίν της Εσθονίας, µιλώντας εκ µέρους της Ενωµένης Ευρωπαϊκής Γαστρεντερολογίας [United European Gastroenterology (UEG)], δήλωσε: «Χρειάζονται να γίνουν πολύ περισσότερα για να αυξήσουµε την επαγρύπνηση των γιατρών σχετικά µε το ρόλο γαστρεντερολογικών νόσων και διαταραχών και ακόµη µερικών πολύ συνηθισµένων θεραπειών στην ανάπτυξη οστεοπόρωσης. Οι γαστρεντερολόγοι πρέπει να ενώσουν τις δυνάµεις τους µε τους οικογενειακούς γιατρούς και γιατρούς άλλων ειδικοτήτων και να προσπαθήσουν να αποτρέψουν την οστεοπόρωση, που έχει προσλάβει επιδηµικές διαστάσεις και προσβάλλει µε διαρκώς αυξανόµενους ρυθµούς νεότερα άτοµα».

Η επιδημία

Η οστεοπόρωση συνιστά πλέον µεγάλο πρόβληµα δηµόσιας Υγείας σε όλο τον κόσµο και υπολογίζεται ότι 1,6 εκατοµµύρια κατάγµατα κάθε χρόνο αποδίδονται σ' αυτή την κατάσταση. Η Οµάδα Ενδιαφέροντος για την Οστεοπόρωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, συνεργαζόµενη µε το ∆ιεθνές Ιδρυµα για την Οστεοπόρωση και το Συµβούλιο ∆ιαβούλευσης της Ευρωπαϊκής Ενωσης (Ε.Ε.) για την Οστεοπόρωση, έχει ανοίξει το δρόµο για τη µελέτη της επιδηµιολογίας, της παθογένειας και της κλινικής αντιµετώπισης της οστεοπόρωσης µε αποκορύφωµα τη διατύπωση συστάσεων και εθνικών κατευθυντήριων γραµµών για τη βελτίωση της θεραπείας και την πρόληψη της παθολογικής αυτής κατάστασης σε όλη την Ευρώπη. «∆υστυχώς», δήλωσε η καθηγήτρια Maaroos, «αν και αυτό συνιστά αξιοσηµείωτο επίτευγµα, πολλές από τις κατευθυντήριες οδηγίες δεν συνεξετάζουν τους παράγοντες κινδύνου από το πεπτικό σύστηµα, παραβλέποντας έτσι σηµαντικές και δυνητικά αποτρέψιµες αιτίες οστεοπόρωσης».
«Ενα υγιές πεπτικό σύστηµα είναι ουσιώδης προϋπόθεση για την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών, συµπεριλαµβανοµένων των βιταµινών και των αλάτων, που είναι κρίσιµης σηµασίας για την οστεοσύνθεση και την υγεία των οστών», δήλωσε η καθηγήτρια. «Υπάρχει πλέον τεκµηριωµένη απόδειξη ότι µερικές διαταραχές του πεπτικού συστήµατος, αλλά και µερικές από τις θεραπείες που εφαρµόζουµε, συχνά µεταβάλλουν τη γαστρική λειτουργία σε τέτοιο βαθµό που η υγεία των οστών παραβλάπτεται».

Οστεοπόρωση και πεπτικό σύστημα

Η οστεοπόρωση µπορεί να εµφανισθεί ως αποτέλεσµα δυσαπορρόφησης των θρεπτικών συστατικών ή κακής πέψης σε καταστάσεις όπως η κοιλιοκάκη ή η ατροφική γαστρίτιδα, ή ως δευτεροπαθές αποτέλεσµα θεραπειών, όπως η χειρουργική παράκαµψη του στοµάχου, τα κορτικοστεροειδή και οι αναστολείς της αντλίας των πρωτονίων (Proton Pump Inhibitors, PPIs). Στην κοιλιοκάκη, µια από τις πιο συχνά υποδιαγνωσµένες και γενετικά προκαθορισµένες νόσους της ανθρωπότητας, ποσοστά µέχρι το 75% των ασθενών µε πρόσφατη διάγνωση της νόσου σε ενήλικες έχουν σηµαντικά µειωµένη οστική πυκνότητα κατά τη διάγνωση.
«Ασθενείς µε κοιλιοκάκη δεν µπορούν να απορροφήσουν ικανοποιητικά θρεπτικά στοιχεία, όπως το ασβέστιο, από την τροφή και πολλοί ασθενείς αποφεύγουν για αρκετά χρόνια και γαλακτοκοµικά προϊόντα που είναι πλούσια σε ασβέστιο εξαιτίας της δυσανεξίας
που εµφανίζουν στη λακτόζη», εξήγησε η καθηγήτρια Maaroos. «Αυτό επηρεάζει δραµατικά την ποιότητα των οστών και διπλασιάζει τον κίνδυνο οστικών καταγµάτων συγκριτικά µε το γενικό πληθυσµό». Η µειωµένη έκκριση υδροχλωρικού οξέος, όπως συµβαίνει στην ατροφική γαστρίτιδα και έπειτα από τη χρόνια χρήση PPIs, µπορεί επίσης να οδηγήσει σε δυσαπορρόφηση βιταµινών και αλάτων, αυξάνοντας τον κίνδυνο οστεοπορωτικών καταγµάτων. Οι ανησυχίες για τους κινδύνους της οστεοπόρωσης που σχετίζεται µε τη µακροχρόνια λήψη PPIs έχουν οδηγήσει στη διατύπωση συστάσεων ότι οι PPIs πρέπει να χρησιµοποιούνται σύµφωνα µε τις δέουσες ενδείξεις, όπως η νόσος από γαστροοισοφαγική παλινδρόµηση (ΓΟΠΝ), η νόσος του πεπτικού έλκους και η θεραπεία της λοιµώξεως από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (ε. πυλωρού), και σε δόσεις όχι µεγαλύτερες ή θεραπείες όχι χρονιότερες από το αναγκαίο χρονικό διάστηµα για να επιτευχθούν τα επιθυµητά αποτελέσµατα.
Τα κορτικοστεροειδή χρησιµοποιούνται ως πρώτης γραµµής θεραπεία στα ιδιοπαθή φλεγµονώδη νοσήµατα του εντέρου (ΙΦΝΕ), µια άλλη σοβαρή αιτία ανησυχίας, καθώς µπορούν και αυτά να οδηγήσουν σε θρεπτικές διαταραχές και σε µειωµένη οστική πυκνότητα. «Αυτό είναι ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό θέµα καθώς πολλοί νέοι ασθενείς λαµβάνουν κορτικοστεροειδή ως θεραπεία των ΙΦΝΕ», δήλωσε η καθηγήτρια Maaroos.
Η χειρουργική επέµβαση γαστρικής παράκαµψης (ή «βαριατρική» χειρουργική), που εφαρµόζεται ολοένα και συχνότερα στη θεραπεία της παθολογικής παχυσαρκίας, συσχετίζεται µε δυσαπορρόφηση αλάτων, που εκθέτουν δυνητικά τους ασθενείς σε κίνδυνο να εµφανίσουν οστεοπόρωση.

Η πρόληψη

Η κ. Maaroos πιστεύει ότι οι γαστρεντερολόγοι και άλλοι κλινικοί γιατροί µπορούν να βοηθήσουν σηµαντικά στην πρόληψη της οστεοπόρωσης έχοντας υπ' όψιν τους κινδύνους της βαριατρικής χειρουργικής και τις «σιωπηλές κλινικές καταστάσεις», όπως η κοιλιοκάκη και η ατροφική γαστρίτιδα, και µε την πρόσφορη χρήση κορτικοστεροειδών και PPIs και µε παρακολούθηση της οστικής πυκνότητας εκεί όπου είναι απαραίτητο. «Θα θέλαµε επίσης να δούµε αυτούς τους παράγοντες κινδύνου από παθήσεις του πεπτικού συστήµατος αν αντικατοπτρίζονται πιο έντονα στις ευρωπαϊκές και τις εθνικές κατευθυντήριες οδηγίες για την πρόληψη της οστεοπόρωσης», δήλωσε.

Πηγή: Health (Ελεύθερος Τύπος)