Web
Analytics
Η Σπιροεργομετρία και οι εφαρμογές της στην σύγχρονη αντιμετώπιση καρδιολογικών και αναπνευστικών παθήσεων - Ο Δρόμος για την Θεραπεία

Η Σπιροεργομετρία και οι εφαρμογές της στην σύγχρονη αντιμετώπιση καρδιολογικών και αναπνευστικών παθήσεων

Γράφουν: Dr. med Γυφτάκης Παναγιώτης, Διευθυντής Καρδιολόγος, Φωτόπουλος Βασίλειος, Διευθυντής Καρδιοχειρουργός και Τασόπουλος Γεώργιος, Πνευμονολόγος, Εντατικολόγος, Ιατρικό Ψυχικού


Το 1929 εισήχθη στην Πανεπιστημιακή Κλινική του Αμβούργου, από τον H.W. Knipping, η σπιροεργομετρία ως ιατρική εξεταστική μέθοδος. Έκτοτε, μετά από εξέλιξη και βελτίωση των τεχνικών δεδομένων καθώς και της χρήσης ειδικών προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών, η μέθοδος κατέστη πλέον εύκολα εφαρμόσιμη, ακριβής και αξιόπιστη, παρέχουσα πολύτιμες πληροφορία γύρω από τη λειτουργία των πνευμόνων, του καρδιοαγγειακού και μυϊκού συστήματος, κατά την διάρκεια της σωματικής κόπωσης του εξεταζομένου.

Πρόκειται για τη γνωστή δοκιμασία κοπώσεως, σε κυλιόμενο τάπητα ή εργομετρικό ποδήλατο, με παράλληλη σπιρομετρία, ήτοι μέτρηση της ροής, όγκου και σύσιασης του αναπνεόμενου αέρα. Η μέθοδος είναι γνωστή στην αγγλοαμερικανική βιβλιογραφία σαν Cardiopulmonary Exercise Testing (CPET, CPX).

Ο εξεταζόμενος αναπνέει μέσα από μάσκα ή μέσω επιστομίου, σε σύνδεση με μετρητή ροής (pneumotachograph), αισθητήρα-αναλυτή συγκέντρωσης οξυγόνου (O2) και αισθητήρα-αναλυτή συγκέντρωσης διοξειδίου του άνθρακος (C02) του αναπνεόμενου αέρα.

Διά συσχετισμού και μαθηματικής ολοκλήρωσης (integral) των τιμών των ροών του αναπνεόμενου αέρα με τις συγκεντρώσεις των εντός αυτού O2 και CO2, αποδίδονται, οη line κατά τη διάρκεια της σπιροεργομετρίας, ο αερισμός των πνευμόνων (VE), η πρόσληψη οξυγόνου (VO2) και η αποβολή διοξειδίου του άνθρακος (VCO2) σε L/min ή ml/min, παράλληλα με την καταγραφή του ηλεκτροκαρδιογραφήματα.

Εξ' αυτών των μετρήσεων προκύπτουν και σύνθετες παράμετροι, που συμβάλλουν στην αξιολόγηση και ερμηνεία της σπιροεργομετρικής εξέτασης και απεικονίζονται διεθνώς σύμφωνα με την μέθοδο του καθηγητού Κ. Wasserman σε 9 γραφικές παραστάσεις (9-panel-plot).

Κατά τη μέγιστη κόπωση διαπιστώνονται:

  1. Ο μέγιστος ρυθμός πρόσληψης οξυγόνου, που είναι συνάρτηση κυρίως της μέγιστης επίδοσης της καρδιάς,
  2. Η αναπνευστική εφεδρεία, που είναι η δυνατότητα περαιτέρω αύξησης του αερισμού των πνευμόνων και είναι ελαττωμένη σε βαθμό ανάλογο του βαθμού υπαρχούσης πνευμονικής νόσου καθώς και
  3. Η εφεδρεία καρδιακής συχνότητας, ήτοι η δυνατότητα περαιτέρω επιτρεπτής αύξησης της καρδιακής συχνότητας, που ελαχιστοποιείται ή μηδενίζεται κατά τη μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου.

Η πρόσληψη οξυγόνου μέχρι την πραγματοποίηση της μέγιστης κόπωσης αυξάνεται γραμμικά, αντιστοιχούντος του άνω άκρου της καμπύλης στο VO2peak. Σε περίπτωση που το άνω άκρο της καμπύλης μεταβαίνει σε plateau (level-ing off), πρόκειται για την αντικειμενικά μέγιστη δυνατή εκούσια προσπάθεια και κόπωση του εξεταζόμενου, καταδεικνύουσα την μέγιστη καρδιακή επίδοση και μέγιστη δυνατή πρόσληψη οξυγόνου (VO2max), μη επιδεχόμενη άλλη αύξηση.

Εκ του συσχετισμού του ρυθμού αποβολής του διοξειδίου του άνθρακος με το ρυθμό πρόσληψης οξυγόνου καθώς και εκ της σύγκρισης ενός εκάστου εκ των δύο με τον αερισμό των πνευμόνων καθίσταται δυνατή η ταυτοποίηση των μεταβολικών σταδίων της μυϊκής λειτουργίας κατά την αυξανόμενη κόπωση.

Η άμεση πηγή ενέργειας για τη μυϊκή συστολή είναι η τριφωσφορική αδενοσίνη (ΑΤΡ). Όμως, η προσφορά ενέργειας εκ της διασπάσεως της είναι βραχείας διαρκείας, γύρω στα 10 sec. Πέραν αυτού του χρόνου απαιτείται, για τη συνέχιση της μυϊκής συστολής, επανασύνθεση του ΑΤΡ από άλλες πηγές ενέργειας, κυρίως λιπαρών οξέων και υδατανθράκων.

Επί αυξανόμενης μυϊκής δραστηριότητας καθίστανται οι υδατάνθρακες Βαθμιαία αποκλειστική πηγή ενέργειας. Ο καταβολισμός των υδατανθράκων αρχίζει με την αναερόβια γλυκόλυση, ήτοι απουσία οξυγόνου, στο κυτταρόπλασμα και ολοκληρώνεται με την αερόβια γλυκόλυση υπό κατανάλωση οξυγόνου στο μιτοχόνδριο. Κατά την αναερόβια γλυκόλυση προκύπτει από ένα μόριο γλυκόζης ενέργεια σύνθεσης 2 μορίων ΑΤΡ. Η αερόβια γλυκόλυση όμως στην συνέχεια αποδίδει ενέργεια σύνθεσης 36 μορίων ΑΤΡ και ως εκ τούτου συνιστά για τον οργανισμό την κατ' εξοχήν πηγή ενέργειας. Επιτεινόμενης της μυϊκής κόπωσης σταδιακά δημιουργείται στο μυϊκό κύτταρο ένδοια οξυγόνου, με συνέπεια μέρος της αναερόβιας γλυκόλυσης να αδυνατεί να εξελιχθεί σε αερόβια καύση και αντ' αυτής να οδηγείται στην παραγωγή γαλακτικού οξέως, το οποίο επηρεάζει δυσμενώς, προς την όξινη κατεύθυνση, την οξεοβασική ισορροπία του οργανισμού. Η εξουδετέρωση της γαλακτικής οξέωσης από τον οργανισμό οδηγεί σε επιπλέον παραγωγή CO2 και αύξηση αποβολής αυτού με τον αερισμό (κατανάλωση διττανθρακικών της αλκαλικής παρακαταθήκης).

Η μετάβαση στο εν λόγω μεταβολικό στάδιο ονομάζεται αναερόβιος ουδός ή VO2AT (ventilatory Ο2 anaerobic threshold). Πρόκειται για τη φάση κατά την οποία ο ρυθμός αποβολής του CO2 υπερβαίνει δυσανάλογα τον μέχρι τότε ρυθμό πρόσληψης Ο2 και ο αερισμός των πνευμόνων, ενώ παραμένει ανάλογος της αποβολής του CO2, αυξάνεται ως προς την πρόσληψη Ο2.

Ο εντοπισμός του αναερόβιου ουδού επιτυγχάνεται με την βοήθεια των γραφικών παραστάσεων τουmarinela δια της αναγνώρισης αυτών των συσχετισμών.

Η σπιροεργομετρία συμπληρώνεται με τον έλεγχο των μερικών τάσεων Ο2 και CO2 στο αρτηριακό αίμα, πριν και κατά τη διάρκεια της κόπωσης. Αυτές, σε συνδυασμό με τη σχέση του VCO2 προς το VO2 καθώς και τις μερικές τάσεις OO2 και O2 στον τελοεκπνευστικό αέρα, καθιστούν δυνατή την εξαγωγή συμπερασμάτων σε διαταραχές της αναλογίας αερισμού/ αιμάτωσης, της κατανομής αερισμού ή αιμάτωσης και της διαχυτικής ικανότητας των πνευμόνων, προς εντοπισμό του πάσχοντος οργάνου, ταυτοποίηση και εκτίμηση της νόσου.

Τα ευρήματα της σπιροεργομετρίας καθιστούν δυνατή την εξαγωγή ποικίλων συμπερασμάτων και ανάλυσης γύρω από τις επιδόσεις και εφεδρείες του οργανισμού. Η μέγιστη πρόσληψη Ο2 εκφράζει την επίδοση όλων των συμμετεχόντων συστημάτων και εάν αυτή είναι φυσιολογική έχουμε τον πιο αξιόπιστο δείκτη επαρκούς επίδοσης όλων αυτών (καρδίας, πνευμόνων, αγγείων, μυών). Ο αναερόβιος ουδός εκφράζει, σε συνάρτηση με το οφειλόμενο VO2max, επιπλέον της επίδοσης και την απόδοση και οικονομία της μεταβολικής κατάστασης του οργανισμού και είναι ανεξάρτητος του βαθμού συνεργασίας του εξεταζόμενου.

Η μέθοδος προσφέρεται άριστα για την αξιολόγηση υποκειμενικών συμπτωμάτων αβέβαιης σημασίας, όπως αίσθημα αδυναμίας ή δύσπνοιας. Επί αποδεδειγμένης ανεξήγητης δύσπνοιας επιτελείται, δια των ευρημάτων της εξέτασης, ο διαχωρισμός μεταξύ καρδιακής και πνευμονικής αιτιολογίας.

Η μέθοδος προσφέρεται άριστα για την εκτίμηση της βαρύτητας της καρδιακής ανεπάρκειας και της πορείας αυτής, με δυσμενείς προγνωστικούς δείκτες ως προς τη θνητότητα VO2peak<14ml/kg/min, VO2AT<11ml/kg/min, VE/VCO2-slope>34. Ανάλογα, εκτιμάται η βαρύτητα και η πορεία πνευμονικών παθήσεων. Με τη σπιροεργομετρία δύναται να εκτιμηθεί η απόδοση τη$ φαρμακευτικής αγωγής καρδιοαναπνευστικών ασθενών.

Σε σοβαρές χειρουργικές επεμβάσεις κοιλίας ισχύει σαν cut off υψηλού/ χαμηλού κινδύνου αναερόβιος ουδός 11ml/kg/min. Στη θωρακοχειρουργική, η μέθοδος συμβάλλει στην εκτίμηση του περιεγχειρητικού κινδύνου.

Σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια επιλέγονται για μεταμόσχευση όσοι έχουν VO2peak<10ml/kg/min, ενώ όσοι έχουν VO2peak>14ml/kg/min αντιμετωπίζονται συντηρητικά με την καλύτερη δυνατή φαρμακευτική αγωγή, εμφανίζοντας ικανοποιητική, κατά κανόνα, πορεία.

Γενικά, η σπιροεργομετρία καθίσταται με, τις εφαρμογές της ολοένα και περισσότερο γνωστή σαν σύγχρονη διαγνωστική μέθοδος υψηλών απαιτήσεων.

 

Dr. med Γυφτάκης Παναγιώτης, Διευθυντής Καρδιολόγος
Φωτόπουλος Βασίλειος, Διευθυντής Καρδιοχειρουργός 
Τασόπουλος Γεώργιος, Πνευμονολόγος, Εντατικολόγος, Ιατρικό Ψυχικού

 

 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)
Ιατρικός Κόσμος

Περιοδική Έκδοση του Ομίλου Ιατρικού Αθηνών

Ιστότοπος: www.iatrikokentro.gr/iatrikoskosmos/el

Κολύμβηση

Video

O Δρόμος για την Θεραπεία αποτελεί το site στον χώρο της υγείας, που απευθύνεται σε ασθενείς, ενημερώνοντάς τους για θέματα κλασικής ιατρικής αλλά και εναλλακτικών θεραπειών.

Η ιστοσελίδα περιέχει πληροφορίες και άρθρα, με σκοπό την ενημέρωση και μόνο. Στην περίπτωση που θέλετε να εφαρμόσετε μία θεραπεία που αναγράφεται στο dromostherapeia.gr, επιβάλλεται να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Η πληροφόρηση που δίνεται εδώ δεν είναι, δεν μπορεί και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν βάση για διάγνωση ή επιλογή θεραπείας.
Ο dromostherapeia.gr δεν φέρει καμία ευθύνη για τυχόν λάθη ή παραλείψεις ή οποιοδήποτε πρόβλημα προκύψει που να έχει σχέση με υλικό που περιλαμβάνεται σ’ αυτήν.