Web
Analytics
Ουρική αρθρίτιδα και διατροφή - Ο Δρόμος για την Θεραπεία

Ουρική αρθρίτιδα και διατροφή

 Η ουρική αρθρίτιδα ή ποδάγρα είναι γνωστή από την αρχαία Ελλάδα. Ο όρος αρθρίτιδα είναι φλεγμονή των αρθρώσεων που προκαλείται από την αύξηση του ουρικού οξέος στους ιστούς και στο αίμα (υπερουριχαιμία). Η ονομασία «ποδάγρα» είναι αρχαία λέξη από το πους + άγρα = παγίδα για τα πόδια διότι εκδηλώνεται συνήθως με οξύ πόνο στο μεγάλο δάκτυλο του ποδιού. Μπορεί όμως να παρουσιαστεί το σύμπτωμα και σε άλλες αρθρώσεις όπως των χεριών, στους αγκώνες καθώς επίσης και στο γόνατο. Η ουρική αρθρίτιδα, σε οξεία ή χρόνια μορφή, εμφανίζεται συνήθως μετά την ηλικία των 35 ετών και προσβάλει κυρίως τους άνδρες 

Τι είναι όμως η υπερουριχαιμία; Ποιές τιμές ουρικού οξέος θεωρούνται ότι είναι αυξημένες στο αίμα;

 Ο όρος υπερουριχαιμία είναι προφανής: Αυξημένο ουρικό οξύ στο αίμα.

Το Ουρικό οξύ (2,6,8 Τριοξυπουρίνη) είναι το τελικό προϊόν του μεταβολισμού των Νουκλεϊνικών Οξέων (DNA, RNA) και συγκεκριμένα των Πουρινών, που αποτελούν τα δομικά συστατικά του γενετικού υλικού των κυττάρων μας. Οι πουρίνες αποτελούν όχι μόνο σημαντικό τμήμα των νουκλεϊκών οξέων του οργανισμού μας, αλλά περιέχονται και σε πλήθος τροφών. Μεταβολίζονται προς ουρικό οξύ, το οποίο φυσιολογικά, αποβάλλεται κυρίως από τους νεφρούς.

Αναλυτικότερα, με την μορφή του ουρικού οξέος αποβάλλεται το περίσσευμα του αζώτου από τον οργανισμό. Το άζωτο αυτό προέρχεται είτε από τον μεταβολισμό των πρωτεϊνούχων τροφών (πρωτεϊνες -> αμινοξέα -> άζωτο) είτε από τον καταβολισμό των πουρινικών βάσεων του DNA και RNA (δηλ. της γουανίνης και της αδενίνης) οι οποίες προσλαμβάνονται με την τροφή ή απελευθερώνονται κατά την καταστροφή των κυττάρων του οργανισμού.

Γνωρίζουμε ότι τα φυσιολογικά επίπεδα ουρικού οξέος στο αίμα κυμαίνονται μεταξύ 3,5-7,2mg/dl στους άνδρες, 2,6-6,0mg/dl στις γυναίκες και 2,0-5,5mg/dl στα παιδιά. Επομένως τιμές ανώτερες από τα παραπάνω επίπεδα τιμών δηλώνουν υπερουριχαιμία. Τα άλλα θηλαστικά έχουν χαμηλότερο ουρικό οξύ από τον άνθρωπο που κυμαίνεται από 0,2 ως 0,3 ng/dl λόγω του ενζύμου ουρικάση που καταβολίζει το ουρικό οξύ σε αλλαντοίνη. Ο άνθρωπος και τα πιθηκοειδή δεν διαθέτουν το ένζυμο αυτό και έτσι ο καταβολισμός των πουρινών στους οργανισμούς τους τερματίζεται στο ουρικό οξύ (ουριοτελικοί οργανισμοί) γι αυτό και μπορεί να εμφανίζουν προβλήματα υπερουριχαιμίας. Επίσης, για κάποιο γενετικό λόγο δεν διαθέτουν το ένζυμο ουρικάση και οι σκύλοι Δαλματίας.  

Ποια είναι τα αίτια της υπερουριχαιμίας;

Η υπερουριχαιμία μπορεί να οφείλεται:

  • Στην αυξημένη πρόσληψη πουρινών διαμέσου της τροφής (1/3 των περιπτώσεων).
  • Εκτός από την αύξηση των πουρινών μέσω της τροφής, αυξημένη σύνθεση ουρικού οξέος μπορεί να προκύψει και λόγω πολλών άλλων παραγόντων όπως παχυσαρκία, αλκοόλ, στερητική δίαιτα, νηστεία, εξαντλητική γυμναστική κ.α.).
  • Τέλος στην μειωμένη αποβολή του ουρικού οξέος (λόγω διαφόρων ασθενειών όπως νεφρική ανεπάρκεια, λήψη φαρμάκων όπως διουρητικά για υπερτασικούς κ.α.).
  • Σημαντικό ρόλο παίζει και η κληρονομικότητα.

Ποιες είναι οι συνέπειες της υπερουριχαιμίας;

Η υπερουριχαιμία μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την εναπόθεση κρυστάλλων ουρικού, σε διάφορα σημεία του σώματος και κυρίως στις αρθρώσεις, προκαλώντας ουρική αρθρίτιδα.
Εκτός όμως από την ουρική αρθρίτιδα μπορεί να οδηγήσει η υπερουριχαιμία στο σχηματισμό λίθων στους νεφρούς (νεφρολιθίαση). λόγω του γεγονότος ότι το ουρικό οξύ αποβάλλεται, όπως ήδη έχουμε αναφέρει, κυρίως από τους νεφρούς, Κατ' επέκταση η νεφρολιθίαση μπορεί να προκαλέσει καρδιο-αγγειακές παθήσεις.

Ποιες είναι οι διατροφικές οδηγίες για την αντιμετώπιση της υπερουριχαιμίας;

Η διαιτητική αντιμετώπιση της υπερουριχαιμίας περιλαμβάνει τα παρακάτω:

  • Κατ' αρχάς η πρόληψη ή αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Η παχυσαρκία αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα για την νόσο. Χρειάζεται προσοχή ώστε η απώλεια βάρους να γίνεται σταδιακά, η δίαιτα να μην είναι στερητική και να μην φτάσει το άτομο να είναι ελλιποβαρές διότι μπορεί να υπάρξει επιδείνωση της νόσου.
  • Η αύξηση της ημερήσιας πρόσληψης νερού είναι απαραίτητη για την πρόληψη ή αντιμετώπιση του σχηματισμού λιθίασης από ουρικό οξύ ώστε να παράγονται >2 λίτρα ούρων στο 24ωρο. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι λόγω του αυξημένου ουρικού οξέος στα ούρα, τα ούρα γίνονται όξινα με αποτέλεσμα να ευνοοείται η νεφρολιθίαση. Τροφές πολύ ξυνές πρέπει να αποφεύγονται. Για παράδειγμα άτομα που καταναλώνουν αρκετή ποσότητα ξυδιού στο φαγητό τους ή στη σαλάτα τους πρέπει να το μειώσουν και να αυξήσουν την κατανάλωση νερού. Η αλκαλοποίηση των ούρων (pH 6-6.5). είναι βασικής σημασίας και επιτυγχάνεται με δίαιτα που αλκαλοποιεί τα ούρα με γαλακτοκομικά, φρούτα, χόρτα, αλκαλικά ποτά, ελαιόλαδο. Επίσης η κατανάλωση σόδας αλκαλοποιεί τα ούρα και βοηθάει την αποβολή του ουρικού οξέος από τα νεφρά. Το ίδιο συμβαίνει και με τα ανθρακούχα ποτά.
  • Μείωση της πρόσληψης αλκοολούχων ποτών όταν η κατανάλωση τους είναι αυξημένη διότι μπορεί να προκληθεί ουρική αρθρίτιδα σε άτομα με προδιάθεση.
  • Διατροφή φτωχή σε πουρίνες. Λέγοντας φτωχή σε πουρίνες εννοούμε την κατανάλωση τροφών με περιεκτικότητα σε πουρίνες μικρότερη από 150 mg/100 γρ τροφίμου.

Αναλυτικότερα οι τροφές που πρέπει να αποφεύγονται ή επιτρέπονται στο καθημερινό διαιτολόγιο είναι:

ΤΡΟΦΕΣ ΠΟΥ ΑΠΟΦΕΥΓΟΥΜΕ (Τροφές που εμπεριέχουν 150 - 825 mg πουρινών /100 gr)

  • Γενικά αποφεύγουμε την μεγάλη κατανάλωση κόκκινου κρέατος και λιγότερο αποφεύγουμε την κατανάλωση πουλερικών και ψαριών.
  • Από το κρέας αποφεύγουμε τους ζωμούς και τα εκχυλίσματα κρέατος, τα νεφρά, το συκώτι, τα γλυκάδια και το κρέας ζαρκαδιού (και γενικότερα το κρέας κυνηγιού.
  • Από τα ψάρια κυρίως μειώνουμε την κατανάλωση αντζούγιας, σαρδέλας, ρέγγας και σκουμπρί. Επίσης τα μύδια και τα χτένια.
  • Το αυγοτάραχο.
  • Τα λιπαρά γαλακτομικά προϊόντα και κυρίως προσοχή στην κατανάλωση των λιπαρών τυριών.
  • Από τα λαχανικά την ντομάτα και το σέλινο.
  • Τα αμύγδαλα

ΤΡΟΦΕΣ ΠΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΝΟΥΜΕ - ΜΕ ΜΕΤΡΟ (Τροφές που εμπεριέχουν 50-150 mg πουρινών/100 gr

  • Επιτρέπεται μία με δύο μερίδες την εβδομάδα όσπρια, σπαράγγια, σπανάκι, μανιτάρια, ταχίνι, ξύδι, τουρσιά.

ΤΡΟΦΕΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ

  • Ψωμί και δημητριακά.
  • Γαλακτομικά (γάλα, τυρί, γιαούρτι) 
  • Αυγά
  • Φρούτα και λαχανικά (εκτός από τα λαχανικά που αναφέρονται).
  • Επιδόρπια (γλυκά, ζελέδες).

Προσοχή: ΜΗΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΕ ΤΗΓΑΝΙΣΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ, ΣΑΛΤΣΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ, ΦΑΓΗΤΑ ΣΕ ΚΟΝΣΕΡΒΕΣ, ΓΛΥΚΑ ΤΑΨΙΟΥ, ΓΑΡΙΔΑΚΙΑ, ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΑ ΠΟΤΑ.

 

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)
Ευτυχία Γαλανάκου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος και Χημικός Α.Π.Θ.

Βιογραφικό

Κολύμβηση

Video

O Δρόμος για την Θεραπεία αποτελεί το site στον χώρο της υγείας, που απευθύνεται σε ασθενείς, ενημερώνοντάς τους για θέματα κλασικής ιατρικής αλλά και εναλλακτικών θεραπειών.

Η ιστοσελίδα περιέχει πληροφορίες και άρθρα, με σκοπό την ενημέρωση και μόνο. Στην περίπτωση που θέλετε να εφαρμόσετε μία θεραπεία που αναγράφεται στο dromostherapeia.gr, επιβάλλεται να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Η πληροφόρηση που δίνεται εδώ δεν είναι, δεν μπορεί και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν βάση για διάγνωση ή επιλογή θεραπείας.
Ο dromostherapeia.gr δεν φέρει καμία ευθύνη για τυχόν λάθη ή παραλείψεις ή οποιοδήποτε πρόβλημα προκύψει που να έχει σχέση με υλικό που περιλαμβάνεται σ’ αυτήν.